Nhật Ký Biển Đông: “Xoay Trục” Không Rõ Ràng Ở Biển Đông

Nhật Ký Biển Đông: "Xoay Trục" Không Rõ Ràng Ở Biển Đông

Nhật Ký Biển Đông hai tuần đầu Tháng Ba ghi nhận những chuyển biến quan trọng như sau:

Tình hình thế giới:

- Reuters ngày 1/3/2016: "Tuần trăng mật của Tổng Thống Đài Loan Thái Anh Văn với Hoa Lục có thể sẽ chết yểu nếu bà cho phép Đức Đạt Lai Lạt Ma viếng thăm đảo quốc mà Bắc Kinh coi như một tỉnh của họ. Hoa Lục lúc nào cũng coi vị lãnh đạo tinh thần của Tây Tạng là một nhà ly khai  và Ô. Mã Anh Cửu vừa hết nhiệm kỳ- người chủ trương duy trì mối liên hệ chặt chẽ về kinh tế với Hoa Lục đã vài lần từ chối sau chuyến viếng thăm cuối cùng của Đức Đạt Lai Lạt Ma vào năm 2009. Bà Thái Anh Văn đang ở vào thế tiến thoái lưỡng nan khi bà vận động tranh cử với chủ trương độc lập cho Đài Loan." Theo Reuters ngày 5/3/2016, Thủ Tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường tuyên bố cương quyết chống đối sự ly khai của Đài Loan để bảo đảm hòa bình và ổn định cho khu vực."

Thế mới hay, khi tranh cử hứa hẹn lung tung để mỵ dân kiếm phiếu rất dễ, nhưng khi đắc cử rồi, thực hiện điều hứa mới khó, có khi bội hứa luôn. Thế nhưng quần chúng muôn đời vẫn thích những ứng cử viên cho họ "uống nước đường", tương lai tính sau và có khi "vỡ mộng" rồi quay qua bất mãn, chống đối.

- Reuters ngày 1/3/2016: "Trung Quốc vừa trình làng cầu tầu nổi tự vận hành đầu tiên giúp Trung Quốc có thể sửa chữa tàu chiến ở xa bờ biển. Đây là tiến trình hiện đại hóa hải quân của Trung Quốc."

- Washington Post ngày 2/3/2016: Ba máy bay ném bom chiến lược B-52 đã được triển khai tại Âu Châu để tham dự cuộc huấn luyện tại Na Uy, một dấu hiệu rõ ràng của Chiến Tranh Lạnh đang mỗi lúc mỗi trở nên nguy hiểm hơn.

- New York Post ngày 4/3/2016: "Gần 100,000 người đã ký thỉnh nguyện thư trên hệ thống liên mạng yêu cầu bắt giữ cựu Tổng Thống Bill Clinton vì đã vi phạm luật bầu cử của Tiểu Bang Massachusetts vào ngày Super Tuesday khi đi vận động (cho vợ) gần, thậm chí ngay cả trong những phòng phiếu. Đợt thu thập chữ ký này do các người ủng hộ ứng cử viên Bernie Sanders- người cáo buộc Bill Clinton đã vận động cho Bà Clinton trong phạm vi 150 bộ Anh (45 mét) tại một phòng phiếu tại New Bedford và ngay bên trong những phòng phiếu khác tại Newton và khu vực West Roxbury."

- Fow News ngày 5/3/2016: "Cho dù hai quốc gia ủng hộ hai phe đối nghịch tại Syria, một viên chức cao cấp đầu tiên -Thủ Tướng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu đã tới Ba Tư trong hai ngày thăm viếng kể từ khi cấm vận Ba Tư được gỡ bỏ sau thỏa hiệp ký kết vào Tháng Giêng 2016." Theo AP ngày 6/3/2016, "Trong cuộc gặp gỡ, Tổng Thống Ba Tư Hassan Rouhani nói rằng cả hai quốc gia hỗ trợ cuộc ngưng bắn hiện tại và bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ của Syria."

Đây là cuộc viếng thăm kỳ lạ vì Thổ và Ba Tư là hai quốc gia thù nghịch. Chưa biết chiến lược ngoại giao của Thổ như thế nào. Dầu sao thì chuyến thăm viếng cũng làm vị thế của Ba Tư được nâng cao. Ngày 14/3/2016 tờ Washington Post cho biết, Ô. Trương Tấn Sang đã viếng thăm Ba Tư và hội đàm với Tổng Thống  Hassan Rouhani. Hai bên dự tính tăng cường hợp tác về kỹ nghệ, du lịch và kỹ thuật thông tin. Ba Tư hiện xuất cảng gần 250 triệu đô-la về dầu hỏa, nông sản, thủy sản sang Việt Nam và nhập cảng khoảng 100 triệu đô-la về cao su, điện thoại cầm tay và nguyên liệu đóng hộp.

- Yahoo News ngày 5/3/2016: "Ngày 5/3/2016 là ngày kỷ niệm năm thứ 63 Joseph Stalin qua đời, nhưng dù nhà độc tài tủi hổ này đã chết nhưng Chủ Nghĩa Cộng Sản ờ Nga vẫn còn. Nền kinh tế suy thoái khiến nhiều người Nga vẫn còn luyến tiếc thời kỳ Sô-Viết. Thống kê mới đây cho biết phân nửa người Nga vẫn còn cho rằng họ sung sướng hơn dưới thời Sô-Viết." (Saturday marks the 63rd anniversary of Joseph Stalin's death, but while the infamous dictator is dead and gone, communism in Russia is not. A worsening economy has many Russians feeling nostalgic for the Soviet days of old. Recent polls suggest half of all Russians still think they were actually better off under the Soviet system.)

Từ tình cảm kỳ lạ này khiến chúng ta suy nghĩ: Cơm ăn áo mặc, đời sống bình an có khi quan trọng hơn là chủ nghĩa, thể chế. Chủ nghĩa, thể chế trời đất gì mà đất nước tan hoang, đời sống khó khăn thì cũng vứt đi.

- AP (Ankara) ngày 5/3/2016: "Cảnh sát đã dùng lựu đạn cay, súng nước để tấn công vào trụ sở trung ương của tờ báo có số phát hành lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ vài giờ sau khi tòa án ra quyết định đặt tờ báo này dưới sự quản trị của ủy viên chính phủ. Hành động đàn áp tờ báo có liên hệ tới một giáo sĩ đối lập làm gia tăng lo ngại về sự suy thoái của tự do ngôn luận tại xứ sở này." Theo Reuters ngày 9/3/2016, Zaman Almanya- chủ nhiệm của tờ báo hiện đang sống lưu vong nói rằng ông sẽ tiếp tục ấn hành tờ báo đối lập này tại Đức. Cộng thêm vào đó, vào ngày 7/3/2106, cảnh sát chống bạo loạn đã dùng súng bắn đạn cao-su để giải tán những phụ nữ biểu tình sau khi Ngày Phụ Nữ bị viên tỉnh trưởng ra lệnh cấm. Theo New York Observer ngày 9/3/2016, "Nền dân chủ của Thổ Nhĩ Kỳ chỉ còn trên danh nghĩa mà thôi" (Turkey Is Now a Democracy in Name Only). Không biết Hoa Kỳ có ban hành lệnh cấm vận lên ông bạn đồng minh này với lý do vi phạm nhân quyền và đàn áp sắc tộc không trong lúc rất nhiều tờ báo lớn của Hoa Kỳ chỉ trích nặng nề chính sách đối nội cũng như đối ngoại của Thổ và tiên đoán Tổng Thống Erdogan phải thay đổi chính sách hoặc sẽ phải từ chức. Cuộc tập trận hải quân chung ngày 9/3/2016 giữa Thổ và Ukraina tại Hắc Hải vừa qua thực sự không giúp ích gì cho Thổ Nhĩ Kỳ cũng như cho việc giải quyết cuộc khủng hoảng mà chỉ phơi bày ý đồ khiêu khích Nga mà thôi. Lãnh đạo một đất nước không thể đặt tự ái cá nhân, nóng giận lên trên mà phải đặt quyền lợi tối thượng của đất nước lên trên. Dường như Ô. Erdogan không phải là con người biết thẩm định cái nào là quyền lợi sinh tử của Thổ Nhĩ Kỳ và cũng không lượng định được là Thổ Nhĩ Kỳ đang ở vào một nguy cơ có thể xụp đổ.

- New York Times ngày 7/3/2016 cho biết, 13 chiến binh người Kurd và hai binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ đã chết trong cuộc giao tranh kéo dài hai ngày tại Idil - khu vực bất mãn ở đông nam Thổ Nhĩ Kỳ bị giới nghiêm 24/24 từ 16/2/2016. Các chiến binh này thuộc Đảng Lao Động Kurd (PKK).

- Reuters ngày 7/3/2016: "Binh sĩ Nam Hàn và Hoa Kỳ tiến hành cuộc tập trận chung thường niên vào ngày 7/3/2016 để trắc nghiệm khả năng đề kháng cuộc tấn công của Bắc Hàn - quốc gia đã coi cuộc tập trận này là chuẩn bị chiến tranh nguyên tử và đe dọa tấn công phủ đầu tổng lực." Bộ Ngoại Giao Nga coi lời đe dọa này là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".

Thực ra thì Bắc Hàn chỉ hù dọa thôi và cũng đã đe dọa như thế nhiều lần, nhưng cũng làm cho Mỹ và Nam Hàn nhức đầu. Cấm vận đã khốc liệt rồi mà Bắc Hàn vẫn chưa xụp đổ. Làm thế nào để giải quyết vấn đề Bán Đảo Triều Tiên đây? Có lẽ Ông Trời xuống đây cũng chịu thua.

Tình đời muôn năm vẫn thế. Mình là "đại ca" phải bao bọc, chở che, nuôi dưỡng đàn em thì đàn em mới sống chết vì mình. Nay đòi đàn em đóng góp tài chính thì đâu còn là đại ca nữa? Bình Nguyên Quân -Tướng Quốc nước Triệu đời Xuân Thu Chiến Quốc nuôi vài ngàn tân khách trong nhà, ăn uống thả dàn, nhiều tân khách còn có cả xe ngựa nữa…để nuôi mộng lớn mà không một lời than trách. Chuyện đồng minh Âu Châu cứ ù lì không chịu chia xẻ gánh nặng với Mỹ có từ đời mấy tổng thống trước nhưng cuối cùng không sao giải quyết được. Dường như mấy ông Tây Âu quá khôn cho nên cứ "ngậm miệng ăn tiền" nhưng trong bụng nghĩ, "Nhờ chúng tôi mà ông bá chủ thế giới. Vậy ông phải chi tiền và đứng mũi chịu sào chứ."

- Reuters ngày 7/3/2016: "Theo tường trình của báo chí, Thủ Tướng Do Thái Netanyahu đã bác bỏ lời mời gặp gỡ Tổng Thống Obama cuối tháng này tại Tòa Bạch Ốc đồng thời hủy bỏ chuyến thăm viếng Hoa Thịnh Đốn." Thật chưa có lãnh đạo quốc gia nào trên thế giới dám từ chối lời mời của tổng thống Hoa Kỳ. Ngày 15/2/2016 vừa qua, lãnh đạo 10 quốc gia thuộc khối ASEAN đã riu ríu tới Sunnylands thể tham dự Thượng Đỉnh ASEAN theo lời mời, dưới sự chủ tọa của Tổng Thống Obama. Thế mà chỉ riêng Do Thái dám làm thế. Ôi, thế mới hay trên cõi đời này, "Ngoài trời lại có trời". Hoàng đế Trung Hoa có thể tru diệt trăm họ, nhưng lại bị các quý phi, ái phi như Bao Tự, Đắt Kỷ, Võ Tắc Thiên, Dương Quý Phi, Tây Thi nắm đầu. Không một ứng cử viên tổng thống nào, không một ông tổng thống Hoa Kỳ nào dám chống lại Do Thái vì Do Thái nắm hết nền tải chính và truyền thông Hoa Kỳ. Cho nên muốn làm chuyện gì ở Mỹ nên "lobby" mấy ông Do Thái. Mấy ông này sẽ "ra lệnh" cho Hoa Kỳ làm và làm…thật đẹp.

- The National Interest ngày 8/3/2016: "Trong lúc Hoa Lục đe dọa việc Đài Loan tuyên bố độc lập, tại đây, hình ảnh của Tôn Dật Tiên- một khuôn mặt lịch sử tiêu biểu cho sự nối liền giữa Đài Loan và lục địa, đã từ lâu được coi là quốc phụ (cha già dân tộc) của Trung Hoa, đang bị các nhà lập pháp đề nghị đưa ra khỏi cơ sở chính quyền và trường học."

Theo xu hướng này, nếu Đài Loan tuyên bố độc lập, họ sẽ dứt bỏ mọi quá khứ có liên hệ tới "đất mẹ", sẽ duyệt xét lại, sẽ viết lại lịch sử. Có thể một tù trưởng, tộc trưởng của thổ dân Đài Loan thời xa xưa, thời còn cửi trần đóng khố, sẽ trở thành "quốc tổ" hay "quốc phụ" của Đài Loan không biết chừng. Đúng là "Thiên thượng phù vân như bạch y. Tu du hốt biến vi thương cẩu." Mọi thứ trên cõi đời này dù tối linh, tối cao đều vô thường, không có gì vĩnh viễn cả.

- Reuters ngày 8/3/2016: "Một giới chức quân sự cao cấp của Ba Tư chính thức tỏ dấu hiệu cho biết Ba Tư có thể gửi cố vấn quân sự tới Yemen để giúp cho nhóm phiến quân Houthi đang chiến đấu chống lại liên quân Ả Rập do Ả Rập Sê-Út cầm đầu." Nếu đúng như vậy thì cuộc khủng hoảng Yemen sẽ còn kéo dài, chưa biết tương lai đi về đâu.

- Reuters (Thủ Đô Havana) ngày 9/3/2016: "Cuba nói rằng họ hoan nghênh chuyến viếng thăm Thủ Đô Havana tháng này, nhưng nhà nước Cộng Sản không có ý định thay đổi chính sách để đổi lấy bình thường hóa ngoại giao với Hoa Kỳ. Tờ Granma -cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng Sản Cuba nói rằng Cuba yêu cầu Hoa Thịnh Đốn ngưng can thiệp vào công việc nội bộ của Cuba và cần làm nhiểu hơn để thay đổi chính sách đối với Cuba."

Qua những cuộc thăm viếng của các giới chức cao cấp Cuba tới Việt Nam trước đây và hiện tại, tôi nghĩ  Cuba sẽ học đường lối "Đổi Mới" của Việt Nam. Điều đó có nghĩa là Cuba sẽ đổi mới về kinh tế, theo đuổi chính sách ngoại giao đa phương, không còn thù nghịch với Hoa Kỳ nhưng sẽ không thay đổi thể chế chính trị. Điểu này cũng đã được Tòa Bạch Ốc xác nhận, nhưng Hoa Kỳ vẫn phải bình thường hóa ngoại giao với Cuba một phần vì áp lực của thế giới một phần để ngăn chặn ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc đang lớn dần tại đây.

- The Christian Science Monitor ngày 9/3/2016: "Giới chức Ngũ Giác Đài cho biết Hoa Kỳ dự tính gửi phi cơ ném bom chiến lược B-1 và B-52 tới Úc Đại Lợi giữa lúc căng thẳng gia tăng ở Biển Đông." Còn theo AFP, hai bên Úc-Mỹ đang thương thảo về vấn đề này. Tin mới nhất cho biết Hoa Kỳ đã triển khai ba máy bay ném bom tàng hình B-2 tới Châu Á-Thái Bình Dương nhưng không tiết lộ địa điểm.

- MSNBC/TV ngày 10/3/2016: "Tổng Thống Obama bày tỏ thất vọng/chán nản đối với các đồng minh chỉ nương tựa vào Hoa Kỳ để nhờ giúp đỡ nhưng lúc nào cũng không muốn chung vai chia xẻ gánh nặng tài chính hoặc đối đầu với những đe dọa khẩn cấp toàn cầu." (President Barack Obama is frustrated with America's allies who turn to the United States for assistance but don't always want to help shoulder the burden — financial or otherwise - of dealing with urgent global threats.)

Tình đời muôn năm vẫn thế. Mình là "đại ca" phải bao bọc, chở che, nuôi dưỡng đàn em thì đàn em mới sống chết vì mình. Nay đòi đàn em đóng góp tài chính thì đâu còn là đại ca nữa? Bình Nguyên Quân -Tướng Quốc nước Triệu đời Xuân Thu Chiến Quốc nuôi vài ngàn tân khách trong nhà, ăn uống thả dàn, nhiều tân khách còn có cả xe ngựa nữa…để nuôi mộng lớn mà không một lời than trách. Chuyện đồng minh Âu Châu cứ ù lì không chịu chia xẻ gánh nặng với Mỹ có từ đời mấy tổng thống trước nhưng cuối cùng không sao giải quyết được. Dường như mấy ông Tây Âu quá khôn cho nên cứ "ngậm miệng ăn tiền" nhưng trong bụng nghĩ, "Nhờ chúng tôi mà ông bá chủ thế giới. Vậy ông phải chi tiền và đứng mũi chịu sào chứ."

- Reuters ngày 10/3/2016: Đối đầu Hoa-Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, "Nhà ngoại giao Trung Quốc Fu Cong dùng lời lẽ thẳng thừng, cực lực bác bỏ tuyên bố chung giữa Hoa Kỳ và 11 quốc gia chỉ trích thành tích nhân quyền của Trung Quốc tại Hội Đồng Nhân Quyền LHQ ngày 10/3/2016 khi nói rằng: Hoa Kỳ đạo đức giả và phạm tội bao gồm hãm hiếp và giết hại thường dân. Hoa Kỳ nổi tiếng vì hành hạ tù nhân tại Guantanamo, bạo lực súng đạn lan tràn, phân biệt chủng tộc thâm căn cố đế, binh sĩ tại nước ngoài hãm hiếp và giết hại dân bản địa. Hoa Kỳ tiến hành những vụ bắt cóc ở hải ngoại và sử dụng nhà tù bí mật.

(China strongly rejected U.S.-led criticism of its human rights record at the U.N. Human Rights Council on Thursday, saying the United States was hypocritical and guilty of crimes including the rape and murder of civilians. "The U.S. is notorious for prison abuse at Guantanamo prison, its gun violence is rampant, racism is its deep-rooted malaise," Chinese diplomat Fu Cong told the Council, using unusually blunt language. "The United States conducts large-scale extra-territorial eavesdropping, uses drones to attack other countries' innocent civilians, its troops on foreign soil commit rape and murder of local people. It conducts kidnapping overseas and uses black prisons." Fu was responding to a joint statement by the United States and 11 other countries, who criticised China's crackdown on human rights and its detentions of lawyers and activists.) Ngôn ngữ đốp chát này giống hệt như thời kỳ Chiến Tranh Lạnh giữa Mao Trạch Đông đối đầu với Eisenhower và Kennedy ấy vậy mà Hoa Kỳ và Trung Quốc vẫn "hợp tác chiến lược" với nhau mới lạ.

- Bloomberg News ngày 10/3/2016: "Tổng Thống Oabama nói rằng 5 năm sau khi Hoa Kỳ can thiệp vào Libya lật đổ nhà độc tài Moammar Qaddafi và ngăn ngừa cuộc nội chiến đẫm máu mà kế hoạch tiến hành bởi các cố vấn trong đó có Hillary Cliton đã thất bại và Libya ngày nay trở thành một mớ xà bần/hỗn loạn. Ông cũng đổ lỗi cho Âu Châu trong đó có Thủ Tướng Anh Cameron và các quốc gia Vùng Vịnh đã thiếu hỗ trợ." (President Barack Obama said five years after the U.S. intervened in Libya to topple then-dictator Moammar Qaddafi and prevent a bloody civil war that the plan pushed by advisers including Hillary Clinton "didn't work" and Libya is now "a mess"…lack of support from European and Gulf allies) Từ sự thú nhận của Ô. Obama và cựu Thủ Tướng Tony Blair, từ những vũng lầy Afghanistan, Iraq, Syria và Libya, có lẽ trước văn phòng làm việc của tổng thống và bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ, nên treo một tấm bảng: "Chớ Can Thiệp Quân Sự Vào Các Quốc Gia Hồi Giáo. Chớ Chọc Vào Ổ Kiến Lửa."

- AP ngày 11/3/2016: "Bộ trưởng ngoại giao Trung Quốc và Nga cùng lên tiếng phản đối kế hoạch triển khai hệ thống là chắn hỏa tiễn tối tân tại Nam Hàn. Giữa lúc căng thẳng leo thang về vũ khi nguyên tử của Bắc Hàn, tuần rồi Hoa Thịnh Đốn và Hán Thành đã thảo luận về việc triển khai hệ thống THAAD. Ngoại Trưởng Vương Nghị, sau khi gặp Ngoại Trưởng Lavrov, trong một cuộc họp báo ngày hôm nay nói rằng việc triển khai hệ thống này tạo ra mối nguy trực tiếp về an ninh cho Nga và Trung Quốc. Còn Ngoại Trưởng Lavrov nói rằng việc triển khai hệ thống lá chắn hỏa tiễn là một phản ứng quá lố."

Theo tôi nghĩ, nếu Hoa Kỳ nhất định triển khai hệ thống lá chắn hỏa tiễn tại đây thì Nga và Trung Quốc có thể đồng ý để Bắc Hàn phát triển hệ thống vũ khí nguyên tử. Riêng Nga có thể sẽ triển khai hệ thống hỏa tiễn phòng không S-400 tại Bắc Hàn. Như thế tình hình Bán Đảo Triều Tiên sẽ vô cùng nguy hiểm. Nguy cơ Đệ III Thế Chiến không nổ ra ở Trung Đông mà lại nổ ra ở Á Châu.

Thật thảm thương cho các nước nhỏ hoặc ngay cả nước lớn, không tạo được ổn định hoặc suy yếu thì ngoại bang sẽ nhảy vào xâu xé như liệt cường xâu xé Trung Hoa từ 1821-1911. Reuters ngày 12/3/2016 cho biết các cường quốc chính đỡ đầu cho cuộc hòa đàm do Liên Hiệp Quốc bảo trợ, đang thảo luận vể khả năng Syria là một liên bang, tuy thống nhất nhưng chia thành vùng với quyền tự trị rộng rãi (UNITED NATIONS (Reuters) - Major powers close to U.N.-brokered peace talks on Syria are discussing the possibility of a federal division of the war-torn country that would maintain its unity as a single state while granting broad autonomy to regional authorities, diplomats said.)

- AP ngày 13/3/2016: "Văn phòng thị trưởng Ankara cho biết một xe bom đã phát nổ tại gần một quảng trường chính của thủ đô, bên cạnh một trạm xe chuyên chở công cộng khiến 34 người chết và 75 bị thương." Tưởng cũng nên nhắc lại đây, ngày 17/2/2016, tổi thiểu 29 người chết, 61 bị thương trong một cuộc tấn công bằng bom xe giữa thủ đô Ankara nhắm vào một đoàn xe nhà binh. Như vậy Thổ Nhĩ Kỳ đang phải đối phó với nạn tấn công khủng bố tệ hại mỗi ngày một gia tăng. Trong khi đó chính quyền Thổ ban hành lệnh giới nghiêm 24/24 tại thành phố mà đa số là người Kurd để chuẩn bị cho cuộc tấn công quy mô chống lại các chiến binh người Kurd. Chín chiếc F-16, hai chiếc F-4 đã không kích 18 vị trí của lực lượng PKK (Kurdistan Workers'Party) ở phía bắc Iraq để trả thù.

- Reuters ngày 14/3/2016: "Ngoại Trưởng Nga Sergi Lavrov nói rằng một cuộc can thiệp quân sự vào Libya phải có quyết định của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc." Tưởng cũng nên nhắc lại đây, ngày 19/2/2016, AFP và Reuters cho biết, Hoa Kỳ không kích một trại huấn luyện của nhóm Nhà Nước Hồi Giáo tại Sabratha  thuộc vùng duyên hải Libya, giết chết khoảng 41 người, có thể là đầu não cao cấp của tổ chức đánh bom tại Tunisia trước đây. Cuộc không kích nhắm vào một ngôi nhà ở khu dân cư.

Tình hình Syria:

- Washing ton Post ngày 1/3/2016: " Khi cuộc ngưng bắn tiến sang ngày thứ tư, Bộ Quốc Phòng Nga cho biết Nga đã đưa thêm hệ thống giám sát (radar) và máy bay không người lái tới Căn Cứ Không Quân Hemeimeem là nơi xuất phát những cuộc ném bom và không kích."

- AP ngày 2/3/2016: "Một thành viên của nhóm đối lập Syria nói rằng, trong một cuộc tấn công đầy ngạc nhiên, liên minh do người Kurd lãnh đạo đã chiếm một ngọn đồi nhìn xuống trục lộ chính của Aleppo từ tay nhóm Mặt Trận Nusra (Nusra Front)."

- Reuters ngày 2/3/2016: "Nga kêu gọi đóng cửa biên giới Thổ-Syira khi nói rằng vũ khí dấu trong các đoàn xe chở đồ cứu trợ được tuồn vào từ Thổ cho các chiến binh của Nhà Nước Hồi Giáo và đồng minh."

- Reuters ngày 3/3/2016: "Các chiến binh người Kurd ở Syria YPG nói rằng 43 chiến binh của họ đã hy sinh khi lực lượng Nhà Nước Hồi Giáo tấn công thị trấn Tel Abyard nằm ở biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Một giới chức của  YPG nói rằng họ đã bắn hạ 140 chiến binh Nhà Nước Hồi Giáo trong cuộc giao tranh và vẫn bảo vệ được thị trấn."

- Reuters ngày 6/3/2016: " Theo một trang thông tin điện tử của người Kurd, Hoa Kỳ gần như hoàn tất việc xây dựng một căn cứ không quân tại vùng do nhóm chiến binh người Kurd kiểm soát tại bắc Syria và đang tiến hành việc xây dựng căn cứ thứ hai vừa cho mục đích quân sự lẫn dân sự." Tuy nhiên các giới chức quân sự Hoa Kỳ phủ nhận tin tức này.

Với sự hiện diện quân sự của Nga và Mỹ trong nội địa của Syria như thế này thì thực tế đất nước Syria đang bị chia cắt và có thể sẽ chia cắt vĩnh viễn để thiết lập hai chính quyền thân Nga và thân Mỹ tại đây.

Thật thảm thương cho các nước nhỏ hoặc ngay cả nước lớn, không tạo được ổn định hoặc suy yếu thì ngoại bang sẽ nhảy vào xâu xé như liệt cường xâu xé Trung Hoa từ 1821-1911. Reuters ngày 12/3/2016 cho biết các cường quốc chính đỡ đầu cho cuộc hòa đàm do Liên Hiệp Quốc bảo trợ, đang thảo luận vể khả năng Syria là một liên bang, tuy thống nhất nhưng chia thành vùng với quyền tự trị rộng rãi (UNITED NATIONS (Reuters) - Major powers close to U.N.-brokered peace talks on Syria are discussing the possibility of a federal division of the war-torn country that would maintain its unity as a single state while granting broad autonomy to regional authorities, diplomats said.)

- Reuters ngày 8/3/2016: "Quân đội Syria được đồng minh hỗ trợ đã chiếm lại một ngôi làng từ tay phiến quân một vài giờ sau khi Mặt Trận Nursa  và các lực lượng khác tiến chiếm khu vực nam của Tỉnh Aleppo."

The National Interest nói không sai. Hiện nay Hoa Kỳ vẫn là "số một" về hải quân trên toàn thế giới, thế nhưng địa vị bá chủ trên biển, nhất là Biển Đông của Hoa Kỳ không còn nữa. Nguyên do: Sức mạnh hải quân của Trung Quốc nay một tám một mười với Mỹ. Với đà gia tăng ngân sách khổng lồ 12% mỗi năm, chỉ vài năm nữa thôi, số lượng tàu chiến của Hoa Lục sẽ vượt trội Hoa Kỳ. Thứ hai, hải quân Hoa Kỳ coi hùng mạnh như vậy nhưng phải giàn trải thành sáu hạm đội bao trùm khắp thế giới cho nên coi vậy mà yếu. Trong binh thư, điều tối kỵ là "binh đông" nhưng "mỏng" tức dàn ra thành nhiều mặt trận. Thứ ba, khác với Đại Tây Dương- Thái Bình Dương là vùng biển hẹp, hàng không mẫu hạm đưa vào đây chỉ "làm mồi" cho tàu ngầm và hệ thống hỏa tiễn phòng thủ bờ biển. Tại Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Địa Trung Hải và Vùng Vịnh Ba Tư- Hoa Kỳ có các đồng minh vốn là cường quốc hải quân như Anh, Pháp, Ý. Thế nhưng tại Á Châu và nhất là Biển Đông, Hoa Kỳ không có một đồng minh nào có sức mạnh hải quân tương đương. Do đó, nếu đụng độ với Trung Quốc trên biển tại Á Châu và nhất là Biển Đông thì Hoa Kỳ sẽ chiến đấu một mình, giống như "Độc Thủ Đại Hiệp" mà không thể nào có sự hỗ trợ của hải quân NATO.

- AFP ngày 11/3/2016: "Ngoại Trưởng Nga Lavrov thúc giục đặc phái viên Liên Hiệp Quốc vể Syria mời lực lượng người Kurd tham dự cuộc hòa đàm sắp tới để giải quyết cuộc nội chiến ở Syria."

- The Washington Post ngày 13/3/2016: "Nhóm phiến quân FSA (Free Syrian Army) do Hoa Kỳ hỗ trợ nói rằng các chiến binh al-Qaeda và Nusra đã chiếm căn cứ của họ và lấy đi nhiều vũ khí như hỏa tiễn chống chiến xa, xe bọc thép, xe tăng và những vũ khí khác sau những đợt tấn công vào phía bắc Tỉnh Idlib. Cả hai nhóm này đểu chống lại Tổng Thống Assad." Tin tức này có thể đúng và cũng có thể ngụy tạo để "bán lậu" vũ khí cho các nhóm khủng bố hay Nhà Nước Hồi Giáo. Báo chí Mỹ tiết lộ 60% vũ khí của Mỹ chuyển giao cho các nhóm ly khai đểu lọt vào tay lực lượng khủng bố và Nhà Nước Hồi Giáo. Chúng ta thử đặt câu hỏi, các nhóm khủng bố cũng như Nhà Nước Hồi Giáo không chế tạo được vũ khí. Vậy vũ khí, đạn dược ở đâu mà họ chiến đấu dai dẳng và mở nhiều cuộc tấn công lớn ở Syria cũng như Iraq? Xin thưa, vũ khí đó từ Thổ Nhĩ Kỳ và từ các nhóm ly khai do Mỹ nuôi dưỡng, bán đi để kiếm tiền. Mà tiền ở đâu? Xin thưa đó là tiền của ISIS bán lậu dầu cho Thổ Nhĩ Kỳ. Rõ ràng câu chuyện là như thế, nhưng Mỹ không thể tuyên bố Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia hỗ trợ khủng bố để tiến hành cấm vận khốc liệt thậm chí có thể đem quân lật đổ chỉ vì Thổ Nhĩ Kỳ là đồng minh chiến lược của Mỹ ở Trung Đông. Do đó, cuộc chiến đấu chống khủng bố và Nhà Nước Hồi Giáo ở Syria giống như một màn bi-hài kịch.

- Reuters (Mạc Tư Khoa) ngày 14/3/2016: "Tổng Thống Putin bất ngờ ra lệnh cho quân đội bắt đầu rút khỏi Syria năm tháng sau khi ông ra lệnh tiến hành chiến dịch quân sự để hỗ trợ cho đồng minh Bashar al-Assad. Trong một cuộc họp với bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao, Ô. Putin nói rằng quân đội Nga tại Syria phần lớn đã đạt được mục tiêu và ra lệnh tăng cường nỗ lực ngoại giao để làm trung gian cho một nền hòa bình của Syria. Tuy nhiên các căn cứ hải quân và không quân vẫn được duy trì." Chưa biết việc rút quân của Nga ảnh hưởng như thế nào tới vị thế của Ô.Assad và thỏa thuận ngầm giữa Mỹ và Nga như thế nào.

Tình hình Biển Đông:

- The National Interest ngày 3/3/2016: "Cả thế giới đang phải đối đầu với một viễn tượng là Trung Quốc đã đủ lông đủ cánh để khống chế hải lộ quan trọng nhất của thế giới, đó là Biển Đông. Như chúng ta đã biết, hải quân Hoa Kỳ đã thống trị Á Châu trong nhiều thập kỷ, nhưng chẳng bao lâu nữa sẽ tan theo mây khói khi một Trung Quốc trỗi dậy khẳng định sức mạnh ưu thắng của mình ở trong vùng." (The world is steadily confronting the prospect of full-fledged Chinese domination in the world's most important waterway, the South China Sea. America's decades-long naval hegemony in Asia, as we know it, may soon vanish into thin air, as a resurgent China reclaims primacy in the region.)

The National Interest nói không sai. Hiện nay Hoa Kỳ vẫn là "số một" về hải quân trên toàn thế giới, thế nhưng địa vị bá chủ trên biển, nhất là Biển Đông của Hoa Kỳ không còn nữa. Nguyên do: Sức mạnh hải quân của Trung Quốc nay một tám một mười với Mỹ. Với đà gia tăng ngân sách khổng lồ 12% mỗi năm, chỉ vài năm nữa thôi, số lượng tàu chiến của Hoa Lục sẽ vượt trội Hoa Kỳ. Thứ hai, hải quân Hoa Kỳ coi hùng mạnh như vậy nhưng phải giàn trải thành sáu hạm đội bao trùm khắp thế giới cho nên coi vậy mà yếu. Trong binh thư, điều tối kỵ là "binh đông" nhưng "mỏng" tức dàn ra thành nhiều mặt trận. Thứ ba, khác với Đại Tây Dương- Thái Bình Dương là vùng biển hẹp, hàng không mẫu hạm đưa vào đây chỉ "làm mồi" cho tàu ngầm và hệ thống hỏa tiễn phòng thủ bờ biển. Tại Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Địa Trung Hải và Vùng Vịnh Ba Tư- Hoa Kỳ có các đồng minh vốn là cường quốc hải quân như Anh, Pháp, Ý. Thế nhưng tại Á Châu và nhất là Biển Đông, Hoa Kỳ không có một đồng minh nào có sức mạnh hải quân tương đương. Do đó, nếu đụng độ với Trung Quốc trên biển tại Á Châu và nhất là Biển Đông thì Hoa Kỳ sẽ chiến đấu một mình, giống như "Độc Thủ Đại Hiệp" mà không thể nào có sự hỗ trợ của hải quân NATO. Người ta sẽ hỏi thế còn Úc Châu, Nhật Bản và Ấn Độ thì sao? Xin thưa, Nhật Bản và Úc Châu chưa phải là một cường quốc hải quân có tầm vóc như Anh, Pháp, Ý. Còn Ấn Độ chỉ hợp tác với Hoa Kỳ để răn đe Trung Quốc chứ không bao giờ Ấn Độ liên minh quân sự với ai để phá vỡ thế trung lập. Tin tức mới nhất cho biết Ấn Độ đã từ chối lời mời từ phía Hoa Kỳ tham gia tuần tra chung trên Biển Đông. Ấn Độ muốn tập trung lực lượng ở Ấn Độ Dương hơn. Ngoài ra, cho dù Nhật Bản có gấp rút chạy đua vũ trang thỉ vẫn không thể nào theo kịp Hoa Lục về mặt ngân sách. Hơn thế nữa, sự hiện diện của các tàu chiến Nhật Bản ở Biển Đông và Á Châu sẽ gợi lại cơn ác mộng Đại Đông Á mà Nhật Bản đã gây ra bao tang tóc cho các quốc gia Đông Nam Á thời Đệ Nhị Thế Chiến cho nên chưa chắc hải quân Nhật Bản đã được các nước trong vùng hoan nghênh, ngoại trừ Phi Luật Tân và Việt Nam. Cộng thêm vào đó, theo Business Insider cùng ngày, "Bằng sự lượng giá hết sức chặt chẽ, tham mưu trưởng Không Quân Hoa Kỳ cảnh báo rằng vào năm 2030, Không Quân Trung Quốc sẽ ở vào tư thế sẵn sàng qua mặt Không Quân Hoa Kỳ." (In a stark assessment, the US Air Force chief-of-staff warned that China's People's Liberation Army Air Force (PLAAF) will be poised to overtake the US Air Force by 2030.)

Âu cũng là lẽ biến thiên của Tạo Hóa, hết thịnh rồi suy, hết hưng rồi phế. Không một quốc gia nào có thể bá chủ thế giới mãi. Đế quốc La Mã, Hung Nô mạnh thế rồi cũng xụp đổ. Các đế quốc Anh, Pháp, Ý, Đức, Bồ Đào Nha, Nhật…rồi cũng phải suy tàn khi Mỹ đánh bật tất cả các đế quốc này ra khỏi Nam Mỹ, Á Châu, Trung Đông, Phi Châu  để leo lên ngôi vị bá chủ đã hơn 70 năm rồi. Chưa biết rồi đây ai sẽ bá chủ thế giới hay sẽ "tam phân thiên hạ"?

- CNS News ngày 3/3/2016: "Phát biểu tại cuộc hội thảo vể địa lý chính trị tại Tân Delhi, Tư Lệnh Hạm Đội Thái Bình Dương Harris nhắc tới sự hợp tác bốn bên Mỹ-Ấn-Nhật-Úc để bảo vệ Tự Do Hàng Hải tại vùng biển Á Châu." (Addressing a geopolitics forum in New Delhi, U.S. Pacific Command chief Adm. Harry Harris referred Wednesday to "quadrilateral" U.S.-India-Japan-Australia cooperation to Safeguard Freedom of Navigation in Asian Waters.)

- Miami Herald ngày 8/3/2016: "Vào ngày 8/3/2016, nói chuyện với báo chí tại cuộc họp báo thường niên tại Bắc Kinh, Ngoại Trưởng Vương Nghị đưa ra lập trường cứng rắn đối với tuyên bố chủ quyền toàn bộ Biển Đông và nói rằng Trung Quốc sẽ không cho phép bất cứ quốc gia nào xâm phạm nơi mà Trung Quốc coi đó là chủ quyền quốc gia nằm trong khu vực chiến lược và quốc gia nào tuyên bố quyền tự do hàng hải trong khu vực không có nghĩa là cho phép họ làm bất cứ điều gì họ muốn- một ám chỉ hiển nhiên tới Hoa Kỳ đã phái một hạm đội băng qua những bãi đá ngầm mà Hoa Lục vừa biến cải thành những hòn đảo. Ô. Vương Nghị muốn lái chuyện Hoa Lục quân sự hóa vùng này sang một hướng khác." Vào ngày 3/3/2016,  Hải Quân Hoa Kỳ đã phái một hạm đội nhỏ bao gồm Hàng Không Mẫu Hạm John C. Stennis, hai khu trục hạm, hai tuần dương hạm và soái hạm của Hạm Đội 7 tiến vào khu vực tranh chấp tại Biển Đông. Thế nhưng sau năm ngày tuần tra, hạm đội này đã rút lui khỏi khu vực và di chuyển tới Eo Biển Luzon của Phi Luật Tân.

- Business Insider ngày 14/3/2016: "Bộ Trưởng Quốc Phòng Mã Lai Hishammuddin Hussein nói rằng ông sẽ gặp gỡ bộ trưởng quốc phòng Úc Đại Lợi vào tuần tới để thảo luận về việc Trung Quốc tăng cường hiện diện quân sự tại vùng biển tranh chấp và cũng sẽ nói chuyện với Việt Nam và Phi Luật Tân là các quốc gia cùng tuyên bố chủ quyền."

Rõ ràng Hoa Lục đang thắng lớn tại Biển Đông. Christian Science Monitor ngày 10/3/2016 nói rằng "Hoa Lục mở rộng sự thống trị tại Biển Đông bằng cách chiếm giữ từng hòn đảo một " (China extends sway over South China Sea, one island at a time) và nếu tình trạng này không bị kiềm chế (unchecked) thì xung đột quân sự sẽ xảy ra. Từ lúc "Xoay Trục" từ 2009 tới nay đã bảy năm rồi, chúng ta thấy, Mỹ vừa lảm mạnh một cái, Hoa Lục phản ứng thì Mỹ lại hòa dịu. Rồi Hoa Lục lại lấn tới. Mỹ phản ứng rồi lại thoa dịu.  Không ai biết chiến lược của Hoa Kỳ như thế nào. Dường như hai bên chơi trò "ú tim" đuổi bắt của trẻ con. Hay Mỹ "siêu" quá, có "diệu kế" nhưng chưa thi thố? Nhưng các quốc gia Đông Nam Á không tin tưởng vào Hoa Kỳ là ở chỗ đó. Ngay cả Hiệp Định TPP (Hợp Tác Xuyên Thái Bình Dương), Tổng Thống Obama họp thượng đỉnh hối thúc các nước thành viên gấp rút phê chuẩn, nhưng ngay trong nước Mỹ, quốc hội do Cộng Hòa nắm đa số và kể cả Bà Hillary Clinton và Ô. Trump cũng đã lên tiếng chống đối hiệp định này và có thể Hiệp Định TPP chết ngay trên nước Mỹ. Hệ thống Lưỡng Đảng gần 200 năm được coi như ưu việt và trở thành khuôn mẫu cho bao nhiêu quốc gia chậm tiến Á-Phi-Nam Mỹ ngưỡng mộ, nay trở thành sợi dây trói chặt nền chính trị Hoa Kỳ. Ông/bà nào cũng hùng biện, ăn nói rất hay nhưng cuối cùng cũng chỉ vì "ghế" vì đảng mình hơn là vì quốc gia dân tộc.

Hiện nay Ô. Obama đang ở vào những ngày tháng cuối cùng của nhiệm kỳ (lame duck) và giữa cơn bão của cuộc bầu cử tổng thống, cho nên chỉ làm việc cầm chừng và tìm cách "bán cái" trách nhiệm cho tân tổng thống hầu thoái lui, an hưởng tuổi già cho yên bình. Cho nên chúng ta khó có hy vọng Mỹ sẽ làm mạnh trong những ngày tháng tới tại Biển Đông.

Đào Văn Bình

(California ngày 15/3/2016)

Thủ tục hành chính của mình cay độc lắm, độc ác lắm!

Thủ tục hành chính của mình cay độc lắm, độc ác lắm!

Thưa bạn đọc,

Trên đây không phải là câu nói của tôi, câu nói này của vị Chủ tịch Quốc Hội VN mà báo chí VN gọi là phát ngôn "rất ấn tượng".

Tất cả báo chí VN "lề trong" hay "lề ngoài" đều loan tin này với những lời bình luận khá gay gắt đối với thủ tục hành chính ở VN. Tôi dẫn chứng nguồn gốc tin tức đó:

Sáng 23 tháng 2-2016 vừa qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến vào dự án Luật dược (sửa đổi). Đặt vấn đề quy định cấp chứng chỉ hành nghề dược, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng nói trước các Đại biểu Quốc Hội VN: "Tại sao lại không cấp 1 lần mà 5 năm lại cấp lại? Thủ tục hành chính của mình cay độc lắm, độc ác lắm, quá nhiều thủ tục hành chính gây phiền hà cho người dân".

Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng nói trước QH: "Thủ tục hành chính của mình cay độc lắm, độc ác lắm!".

Tiếp theo, ông Chủ tịch đặt vấn đế: "Tại sao phải đặt nhiều thủ tục để làm gì? "Để có tiền thì mới xong chứ sao nữa. Tự do kinh doanh mà sao nghề chữa bệnh cứu người lại gây cản trở? Chỉ cấp một lần thôi, về sau kiểm tra thấy đủ điều kiện thì hoạt động tiếp, còn không đủ thì thôi chứ sao lại một vài năm lại cấp lại" .

Câu nói trúng tim đen của người dân. Ông Chủ tịch Quốc Hội (CTQH) nói trúng phóc. Đó là sự thành thật hay khôn ngoan? Nhưng dù thế nào thì biểu hiện của sự hiểu được lòng dân cũng làm mấy anh dân đen như tôi khoái tỉ.

Thế nhưng hiểu được lòng dân rồi tiếp theo thì sao? Giải quyết cái vấn nạn to tướng hàng ngày treo lơ lửng trên đầu người dân thế nào? Biện pháp ra sao? Có làm được không lại là vấn đề khác…

Cũng như bao nhiêu chuyện quan trọng khác, đưa ra rồi lại đưa vô (có nghĩa hổng làm được), nói hết năm này sang năm khác rồi nó vẫn cứ thế, năm sau, năm sau lại nói nữa, nói dài, nói dai, nói hoài không hết. Thanh kiếm "độc ác" vẫn cứ treo toòng teng đó, dân vẫn run. Lần này là lần chót chưa? Nếu được thế thì may quá!

Có tiền thì mới xong

Câu hỏi của ông Chủ Tịch QH:"Tại sao phải đặt nhiều thủ tục để làm gì?" Và ông tự trả lời: "Để có tiền thì mới xong chứ sao nữa".

Ô hô, ai tai! Không một người dân VN nào không biết chuyện này. Cái sự cay độc nằm ở đó. Vác thân đến bất kỳ cơ quan nào người dân cũng phải chuẩn bị sẵn tư tưởng mang theo cái phong bì, phong bì dầy hay mỏng, tùy theo chuyện lớn hay chuyện nhỏ, tùy theo gặp quan nào mặt sắt đen sì quắc mắt đòi hỏi hay mềm mỏng mà "bề ngoài thơn thớt nói cười, bề trong nham hiểm giết người không dao". 

- Chồng nói phải 5 triệu, vợ xót xa bớt lại 3 triệu thôi.

- Chồng lắc đầu: "thằng này ăn bạo lắm, ba triệu nó chửi cho, bắt làm đơn lại còn mất thì giờ hơn, có khi lại phải tốn thêm cho thằng khác".

Thế là "ngã giá" giữa hai vợ chồng lấy mức "bình quân" là 4 triệu nhét kỹ vào phong bì không thiếu một đồng, thiếu là chết đấy.

Ngay cả đến bệnh viện công hay tư cũng thế, bệnh viện tư thì đỡ hơn chút xíu, chứ đến bệnh viện công thì mấy người nhà bệnh nhân cũng phải chuẩn bị sẵn phong bì. Lại cũng tùy theo ca bệnh nặng hay nhẹ. Bệnh xoàng xoàng cũng phải nhét vào túi bác sĩ vài trăm ngàn, 500 là tối thiểu. Còn ca mổ nặng thì vài ba triệu lót tay ông bà BS chịu trách nhiệm mổ là chuyện đương nhiên, chưa kể còn cô y tá chích cho bệnh nhân, có tí lót tay thì chích nhẹ nhàng, không tiền chích cho đau phát khóc.

Thường là các vị BS lương y như từ mẫu không đòi hỏi đâu, cứ ô-tô- ma- tích nhét vào túi áo BS thôi, BS cũng ô- tô- ma- tích lặng lẽ cứu người., coi như không có chuyện gì xảy ra. Tôi chứng minh một trong những sự thật gần gũi nhất:

Chỉ mong thoát được cái cổng bệnh viện

Chị Hiền ở Nghệ An chia sẻ, cả đời người chị chỉ ước mong cho chị và gia đình thoát được cổng Bệnh Viện, vì chị cho rằng chưa nói đến viện phí tăng là một chuyện, nhưng tiền đút lót cho các y tá, bác sỹ thì lại nhiều gấp mấy lần.

Chị cũng cho biết 1 năm trước chị có con nhỏ 2 tuổi bị bệnh phải đi bệnh viện, trước khi tiêm cho con mà chị đút tiền cho y tá thì y tá sẽ tiêm nhẹ hơn, còn bữa nào mà không có tiền thì y tá lại tiêm cho con chị đau làm cháu phải khóc thét lên.

Có nhiều trường hợp bị tai nạn phải đi cấp cứu mà không có tiền đút trước thì nhiều y tá, bác sỹ cũng bỏ mặc hay làm việc chậm trễ mà không ra sức cứu giúp, cấp cứu cho bệnh nhân trước". 

Đến chuyện tăng tiền ở các bệnh viện

Bộ Y tế VN vừa cho biết, từ ngày 01tháng 03-2016 này khi đi khám chữa bệnh sẽ tính thêm chi phí phẫu thuật, thủ thuật, giá viện phí sẽ tăng bình quân khoảng 30% so với hiện nay, từ ngày 01/07/2016, khi tính thêm tiền lương, giá sẽ tăng khoảng 50% so với hiện nay.

Doanh nghiệp Việt đang phải vật lộn để tồn tại (ảnh minh họa).

Công nhân Nguyễn Thị Mai làm việc trong công ty Kỹ Thuật Thành Nghĩa ở Bình Dương bày tỏ: Bộ y tế tăng tiền viện phí đó là một tin cực sốc đối với các công nhân, chúng tôi đấu tranh mãi nay nhà nước mới tăng được lương cho công nhân thêm 400.000/tháng.

Chị than thở: "Lương thì tăng nhỏ giọt mà mọi thứ sinh hoạt đều tăng, nay bộ y tế lại tăng viện phí, không biết có gì tăng nữa không biết, như thế thì công nhân chúng tôi sống sao được."

Cái sự "có tiền thì mới xong" tuy cùng một kịch bản nhưng có trăm ngàn vẻ, linh động, tế nhị, trắng trợn, hạch sách hay cười xã giao cũng đi tới một kết luận y chang, nay ở VN đã trở thành "tiền lệ", nói rõ là cái luật bất thành văn. Nó khốn nạn, cay độc ở đó. Đừng đổ cho "dân trí thấp". Anh có học cao, hiểu biết rộng tới đâu mà khi cần cũng phải thi hành cái luật bất thành văn đó. Nếu không thì đừng bao giờ anh hy vọng xây được cái nhà, đừng mong người thân của anh được chữa chạy đàng hoàng.

Một lá thư từ Virginia

Viết đến đây tôi nhận được cái e mail của ông Hoàng Hải Thủy, vài tuần gần đây ông phải đưa bà Alice (phu nhân của ông) bị té khá nặng đến bệnh viện ở Virginia (Mỹ). Tôi hỏi thăm, ông "meo" trả lời và kể chuyện về vụ khám chữa bệnh ở đó. Tôi ghi lại để bạn đọc so sánh, có lẽ chẳng cần bình luận dài dòng.

Trích thư ông Hoàng Hải Thủy gửi ngày 01-3-2016:

"HO sang Mỹ được hưởng nhiều ưu đãi: Được cấp Medicaid, Medicare, đau bệnh chữa không phải chi một đô. Bệnh Viện chữa tối đa, bao nhiêu tiền Nhà Nước trả, không phải hỏi có chịu chi dịch vụ này không như trường hơp những người có Insurance (Bảo Hiểm). Uyên Thao, Huy Sơn giải phẫu mấy lần, tiền bệnh phí cả mấy trăm ngàn đô, Nhà Nước trả hết.

Nhưng, tao nghe nói, tiêu chuẩn ưu đãi HO ở Mỹ không bằng ở Úc và Canada.

Ở Úc sĩ quan VN được coi như sĩ quan Úc, bệnh điều trị ở Quân Y Viện. Tiêu chuẩn y tế cho người nghèo, người già ở Canada - tao nghe nói - cũng cao hơn ở Mỹ. Alice đau, gọi 911, một xe Ambulance, có xe Cứu Hỏa đi kèm, đến ngay trong 5 phút. 3, 4 nurse (y tá, nam nữ)  đến tận giường người bệnh, đưa lên cái giường có bánh xe, đẩy vào xe Ambulance. Vào khu gọi AISiYou - ICU Intense Care Unit: Khu Cấp Cứu Tối Đa - tìm bệnh, rồi lên phòng riêng nằm, nước biển dzô ngày đêm, bác sĩ đến thăm sáng tối, cần gì - tiểu, đại - nhấn chuông là có nurse vào phòng. Bệnh nhân vào, chữa trước đã, không cần biết bệnh phí trả làm sao. Hết bệnh, bác sĩ vào phòng gặp, nói về bệnh của mình. Lao công không nhận tiền tip. Những đêm tao thao thức bên giường Alice trong bệnh viện, tao mới thấy tính cách cao đẹp, hy sinh, thương người của những cô nurse - nữ y tá Mỹ. 90/100 nữ y tá Mỹ luôn tươi cười với người bệnh.Tao tin những người này sẽ được hưởng ân phúc.

Virginia có Fairfax Hospital lớn nhât, có đủ các khoa. Virginia Hospital Center nhỏ hơn, gần nhà tao. chỉ chữa bệnh, không có chuyên khoa Mắt, Tim, Phổi. Virginia Hospital cao 8 tầng. Lần vào Viện mới đây, Alice nằm phòng 816, tầng 8. Trong phòng để sẵn tờ Menu. Sáng nhà bếp phone hỏi " Muốn ăn sáng món gì?" Trưa, tối  lại hỏi ăn gì, chọn trong menu, order họ làm, lao công bưng khay thức ăn vào phòng. Alice ăn chút chút. Tao ăn những món này. Alice nằm thiêm thiếp, tao ra đứng cửa phòng, nhìn vẩn vơ ra hành lang. Nurse, lao công đi ngang, thường ghé hỏi " Do you need anything?" Alice muốn đi tiểu, đi tiêu, nhấn nút chuông - nút bấm chuông để trong giường, ít nhất có 2 nurse vào ngay lo cho. Tầng 8 có 20 phòng, hành lang có 10 ô để 10 computer. Người đến nuôi người thân bị bệnh chẳng ai dùng những computer này. Khi người bệnh ra về, bác sĩ vào dặn dò về nhà phải làm sao, đưa một hồ sơ ghi rõ bệnh của người bệnh, các thứ thuốc phải uống ở nhà. Có xe Ambulance đưa về nhà, nurse đưa người bệnh vào tận giường. như Alice đi không được, có chuyên viên đến nhà 1 tuần hai lần, luyện cho đi. Việc người bệnh phải vào nước biển ở nhà là không được, phải đến phòng mạch bác sĩ của mình.

Sáng nay Thứ Hai, Alice vui, dễ chịu, ăn được, tao mới có tinh thần để viết những chuyện này. HHT"

Cảm ơn ông bạn thân của tôi đã cho biết những tin tức này, xin ơn trên ban phước lành cho bà Alice sớm bình phục.

Đến đây trở lại chuyện ở VN trong tuần này dư luận cũng đang xôn xao gay gắt.

Phác thảo dự án tháp truyền hình cao 636 m, cao nhất thế giới của VTV, cao hơn cả Nhật Bản.

Xây tháp truyền hình cao nhất thế giới để làm cỗ cho thiên hạ xơi

Theo công văn do Phó tổng giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) Nguyễn Thành Lương trình Thủ tướng Chính phủ, hiện VTV cùng 2 đối tác là Tổng công ty Đầu tư kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) và Tập đoàn BRG đã thành lập Công ty CP Tháp truyền hình Việt Nam để xây dựng tòa tháp 636 m - cao nhất thế giới - tại khu đô thị Tây Hồ Tây (Hà Nội).

Dù đã có nhiều thành tích trong công tác xóa đói giảm nghèo nhưng Quảng Nam đã tăng từ 78 xã lên 104 xã nghèo.

VTV dẫn lời phát biểu của Tổng giám đốc Trần Bình Minh cho hay độ cao của tháp sẽ là 636m, hơn tháp cao nhất châu Á hiện nay là Sky Tree ở Tokyo - Nhật Bản (634m) và tháp truyền hình Quảng Châu - Trung Quốc (600m).

Hầu hết các nhà phê bình cho rằng kinh phí đầu tư của dự án rất khổng lồ, từ 1,3 đến 1,5 tỷ USD nhưng không mang lại kết quả thực tế nào, trái lại còn đi ngược xu hướng thế giới.

Tôi chỉ nêu 2 ý kiến của các nhà trí thức VN:

- GS-TS Phạm Ngọc Đăng đánh giá: "Hiện nay cũng không có nước nào mặn mòi với tháp truyền hình cao nữa. Nhật Bản xây tháp truyền hình để phục vụ truyền hình chứ không có mục đích kinh doanh dịch vụ hay kinh doanh bất động sản như VTV. Nhất là từ khi công nghệ truyền hình chuyển sang số hóa thì tháp truyền hình cao nghễu nghện đã lùi vào dĩ vãng. Việc xây tháp còn đi ngược lại với xu thế của thế giới vì hiện nay các nước đều chuyển sang làm truyền hình cáp, tín hiệu vệ tinh".

TS Phạm Sỹ Liêm - Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng  cho rằng đó chì là cách "Bày cỗ ra ăn". Ông nói thẳng: "Đầu tư thì phải có lợi nhưng cái lợi cần được xem xét, tính toán dựa trên mối quan hệ tổng thể. "Đầu tư nhưng tiền chỉ chui vào túi nhà đầu tư mà không có tác động lan tỏa tới kinh tế - xã hội thì mục đích đầu tư thật sự là gì? Khi xin chủ trương thì hay ho, tốt đẹp, nhìn vào dự án tưởng như cả cộng đồng, cả xã hội sẽ có lợi nhưng cuối cùng người đắc lợi chỉ là giới đầu tư, kinh doanh bất động sản. Nghĩa là chúng ta bày cỗ cho thiên hạ hưởng, nhà nước và người dân không được gì".

Còn nhớ Giáo sư Ngô Bảo Châu, một nhà khoa học của Việt Nam sau khi UBND thành phố Sơn La dự tính kinh phí 1.400 tỷ để xây dựng tượng đài trong thành phố. GS Ngô Bảo Châu viết trên Facebook của ông: "Trẻ con ăn không đủ no, áo không đủ ấm, sinh hoạt như lũ thú hoang, mà bỏ ra 1400 tỷ để xây tượng đài thì hoặc là khốn nạn, hoặc là thần kinh".

Vậy xin mạn phép hỏi giáo sư Ngô Bảo Châu, ngài có ý định lập lại câu phê bình này không?

Văn Quang

Viết từ Sài Gòn ngày 07.03.2016

Được mùa buôn Thần, bán Thánh

Được mùa buôn Thần, bán Thánh

Người dân Việt Nam thường gọi "Tháng giêng là tháng ăn chơi" nên các lễ hội được tưng bừng mở ra ở khắp mọi nơi. Những lễ hội có đủ màu sắc khác nhau. Trước hết phải nói đó là phong tục của dân Việt từ ngàn xưa cho tới nay. Sự sùng bái là vấn đề của tâm linh không ai ép buộc được và cũng không nên chế diễu những tập tục đó.

Tuy nhiên, lâu dần rồi nhiều lễ hội đã biến thành nơi buôn thần bán thánh và có những lễ nghi bị biến chất trở nên quái gở. Vạn vật biến chuyển, con người cũng biến đổi theo. Hoàn cảnh cũng khiến con người thay đổi tâm lý, tình cảm nguyện vọng. Mỗi hoàn cảnh người ta có những ước mơ ước khác nhau cũng là lẽ thường.

Cánh già chúng tôi thường có những lúc ngồi cùng nhau tán dóc về đủ mọi thứ chuyện trên đời. Có những anh già "ngang ngang" lý sự tưởng rằng ngược đời nhưng vẫn có cái lý riêng của mình.

Mấy anh già ngang ngang

Có một ông giáo già, ngồi cà phê đầu đường đọc tờ báo mới ra ca tụng một vị hảo tâm bỏ ra vài chục triệu cúng rằm tháng giêng, xin Trời Phật ban ơn cho bà con nghèo quê ông năm nay được vạn phúc vạn lộc, sau đó ông ta bỏ ra chừng một tỉ cúng chùa và phát "lộc" cho bà con nghèo.

Ông Giáo Già buông tờ báo cưới khẩy phê rằng: "Lão này giàu hàng trăm ngàn tỉ bằng con đường hối lộ, con cái buôn gian bán lận cơ ngơi đồ sộ, ăn ba đời chưa hết. Nay mang ra vài tỉ "hối lộ" Đức Phật, làm từ thiện "mua chuộc" tiếng thơm chứ từ thiện cái gì mà ca tụng om xòm".

Kể ra ông Giáo cũng có lý. Nhưng có ông cãi lại "Thà như thế còn hơn mấy thằng giàu ngàn tỉ mà vẫn làm lơ, coi dân đói như không biết, không nghe, không thấy". Xét ra ông nào cũng có lý cả.

Nhưng bàn đến lễ hội năm nay thì nhiều ông thở dài lắc đầu quầy quậy vì cái sự biến chất của nó.

Ông bạn cùng khu phố tôi ở, lý luận rằng: "Thời đại này chúng nó tham ô nhiều quá, chúng nó không làm mà vẫn có ăn, chẳng phải lao tâm khổ tứ mà vẫn giàu nên khiến người ta tin vào phận số, mặc dân tình đau khổ nên người ta không còn biết tin vào cái gì, chỉ còn biết tin vào Thần vào Thánh thôi chứ tin ai bây giờ. Cho nên mỗi năm cái tâm trạng mê tín lại càng gia tăng, cũng vì thế mà bọn buôn thần bán thánh có cơ hội làm giàu, bọn lừa bịp càng sống khỏe. Nơi này kiếm bộn bạc thì nơi khác cũng "thi đua" kiếm bạc chứ thần thánh có biết quái gì đâu.

Các ông đừng trách "dân ngu cu đen", tội nghiệp cho họ. Chẳng qua cái sự giàu sang quyền quý cứ bày ra trước mắt, người ta "thèm" đến phát rồ là tại thằng cha đó cả".

Ông nào cũng ngồi thừ mặt suy tư, nhìn vào những trang báo tường thuật in hình những lễ hội lòe loẹt với những hàng tường thuật lạnh người. Buồn cho thời đại văn minh này mà bà con mình vẫn còn u mê như vậy. Tại ai? Thời thế hay con người? Con người làm nên thời thế "gặp thời thế, thế thời phải thế" thôi. Ngay như mấy ông nhà giàu, mấy ông quan to cũng bỏ hết công việc đi lễ chùa, đã sướng, đã giàu, đã sang còn muốn giàu muốn sang hơn nữa và cứ thế quan nọ lên chức thì quan bà cũng thúc giục chồng mau mau tìm cách trèo lên cao hơn thằng hàng xóm. Xã hội cứ như mà... đi lên thiên đường mù!

Đóng cửa cơ quan, các quan chuẩn bị xuống thuyền đi dự lễ hội chùa Bái Đính.

Cửa cơ quan đóng kín, các quan cùng nhau đi lễ chùa

Nguồn tin do báo Người Lao Động VN cho biết:

Ngày 19-2 là ngày làm việc nhưng khoảng 30 cán bộ một ban quản lý dự án của TP Thanh Hóa đã không có mặt tại "nhiệm sở" nhưng lại thấy xuất hiện ở chùa Bái Đính.

Các cán bộ của Ban quản lý dự án cải thiện môi trường đô thị Miền Trung - Tiểu dự án Thanh Hóa (trực thuộc UBND TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa), đã đóng cửa công sở đi lễ chùa. Tại trụ sở đơn vị này sau đó ở 146 đường Tống Duy Tân, phường Lam Sơn, TP Thanh Hóa, không bóng người, cổng vào cơ quan được đóng, khóa cẩn thận.

Một người bán quán nước cạnh đó cho biết "họ đi lễ chùa hết rồi, nghe nói đi chùa Bái Đính (Ninh Bình) hay Am Tiên (huyện Triệu Sơn) gì đó". Một lúc sau, có một bảo vệ tới mở cổng và nói hôm nay cả cơ quan đi Bái Đính hết rồi, khoảng 30 người.

Một nguồn tin cho biết sau khi đi lễ tại chùa Bái Đính xong, cán bộ của đơn vị này đã ăn trưa tại nhà hàng Trúc Linh (trong khu vực chùa Bái Đính), rồi sau đó lên xe hơi tiếp tục đi Tràng An chơi.

Được biết, Ban quản lý dự án cải thiện môi trường đô thị Miền trung - Tiểu dự án Thanh Hóa đang đảm nhiệm rất nhiều dự án lớn, trong đó có Dự án tiêu úng Đông Sơn với tổng số vốn hơn 700 tỉ đồng, khối lượng công việc rất lớn, hiện dự án này đang có khoảng 10 gói thầu thi công dang dở, cần được đốc thúc để đẩy nhanh tiến độ.

Nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính trong vài năm trở lại đây Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa luôn ban hành Công điện gửi các cơ quan hành chính cấp dưới sau Tết Nguyên đán để chấn chỉnh tình trạng cán bộ, công chức tổ chức tiệc tùng, đi lễ hội, đền, chùa trong giờ làm việc, sử dụng xe công. Nếu đơn vị nào vi phạm thì cần có biện pháp xử lý nghiêm và người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh.

Thế nhưng trên bảo dưới không nghe là chuyện hàng ngày ở huyện, chứng tỏ một dấu hiệu "bất lực" nặng lắm rồi. Chỉ thị túi áo, thông báo túi quần, việc ta ta cứ chơi, tiền dân ta cứ vét, dự án nào bằng dự án nhà lầu xe hơi ăn chơi tới bến. Đó là thứ khẩu hiệu "thực tiễn" nhất cho các quan.

Một dự án tới 700 tỉ đồng, tiền mồ hôi nước mắt và cả xương máu của người dân chứ có phải của các quan đâu mà lo. Phải không các quan?

Hiện tượng này không chỉ có ở Thanh Hóa, nếu chịu khó "điều tra phóng sự" sâu rộng hơn, chắc sẽ có rất nhiều quan chức "bỏ việc quan đi ở chùa" chứ không ít.

Xe lớn, xe nhỏ biển số màu xanh của các quan tấp nập đi lễ chùa.

Hãy cứ nhìn hàng dãy xe mang biển số xanh (số xe của công sở hay của các quan) đậu lền khên ở khắp các ngôi chùa danh tiếng bậc nhất VN sẽ thấy. Chưa kể các vị khôn ngoan hơn, năm nay sắm xe riêng đưa vợ con đi chùa. Nhưng dù thế nào quan cũng chẳng giấu được bộ mặt "đầy đặn và cái bụng bự" trước người dân được.

Vài kiểu lễ hội biến chất.

Theo thống kê có đến hơn 8.000 lễ hội kể từ sau Tết Bính Thân. Lễ to lễ nhỏ, lễ hội nhàng nhàng nào cũng đông nghẹt. Tôi không thể kể hết và không phải lễ hội nào cũng biến chất như nhau. Xét về mặt tâm linh và đạo đức, những lễ hội đó hầu hết là để người dân tỏ lòng sùng kính các vị anh hùng dân tộc. Nhưng lại cũng chính vì mục đích ấy nên người ta dễ dàng lợi dụng cho nên lễ hội biến chất, các nhà tổ chức vin vào đó mà "bán" cả các anh hùng.

Hãy lấy một nơi tưởng nhớ Đức Thánh Trần Hưng Đạo, một vị anh hùng mà trẻ con học lớp ba cũng biết. Nhưng thử xem trong đó có những gì gọi là tưởng nhớ.

Người dân chen lấn, xô đẩy xin ấn đền Trần.

Trong đền thờ Đức thánh Trần Hưng Đạo cũng bói toán, xin quẻ đầu năm

Rạng sáng 22/2 (tức ngày 15 tháng giêng vừa qua), tại đền Trần (TP Nam Đinh, tỉnh Nam Định), nhiều người có mặt từ 3h sáng để chờ được nhận ấn. Ban đầu, dòng người xếp hàng trật tự, nối tiếp nhau đứng trước nhà Giải Vũ phía Đông đền Thiên Trường.

Gần đến giờ phát ấn, lượng người đổ đến càng đông. Nhiều người đi sau tìm cách chen chân vào giữa dòng người đang xếp hàng. Dòng người bị chen lấn, bắt đầu phá vỡ hàng lối và trở nên lộn xộn. Bị phía sau xô đẩy, hàng người đằng trước bắt đầu chen lấn trước cửa nhà Giải Vũ - nơi phát ấn.

Người dân đặt lá ấn lên mâm bê vào đền để tiếp tục lễ bái. Lễ khai ấn diễn ra đêm 21/2 trở nên hỗn loạn khi hàng ngàn người trèo rào, xông vào trong đền để vặt lộc, cướp hoa..., bất chấp nghi lễ tôn nghiêm nơi đền, chùa. Trèo cả lên bàn thờ cướp lộc.

Sự khao khát vật chất cháy bỏng hiện diện trong từng lời khấn cầu mà người ta có thể nghe bất cứ đâu giữa mùa lễ hội, thậm chí phô lộ ra thành tiếng cầu xin rất to mà ai cũng có thể nghe được giữa điện thờ. Cầu mua xe hơi, cầu lấy chồng giàu, cầu mua thêm nhà, cầu có được tiền đi du học... Ước nguyện của tín đồ được quăng lên chốn linh thiêng như món hàng trao đổi với các vị thánh ngồi yên trong cõi thờ phụng cả năm trời chẳng ai thèm nhớ tới.

Tiến sĩ Nguyễn Hồng Kiên nói trên báo Tuổi Trẻ: "Không hề có chuyện nguồn gốc của lễ khai ấn bắt nguồn từ việc sau khi đánh thắng quân Nguyên – Mông", thậm chí lễ khai ấn này còn... "chẳng liên quan gì đến thời Trần".

Ấy thế mà người ta vẫn cứ mang Đức Thánh Trần nhét ấn vào tay thánh để kiếm tiền. Đó thật sự là một sự phản bội trắng trợn. 

Ẩu đả hỗn loạn trong lễ hội cướp phết lấy may

Lễ hội cướp phết ở làng Hiền Quan (Phú Thọ) lại tái diễn cảnh hỗn loạn đến mức đổ máu khi các trai làng lập bè phái tổ chức giành giật bằng được sự may mắn cho năm mới.

Người dân chen lấn, xô đẩy xin ấn đền Trần. Nhiều người khênh kiệu nhau lên cao để quyết tâm... cướp phết.

Ngày 13 tháng Giêng âm lịch, lễ hội cướp phết làng Hiền Quan (tỉnh Phú Thọ) thu hút đông đảo du khách và người dân địa phương đến dự. Lễ hội này hàng năm được tổ chức để tưởng nhớ và tôn vinh công lao của nữ tướng Thiều Hoa công chúa - Đức Thánh mẫu Đại vương, người giúp Hai Bà Trưng đánh giặc cứu nước.

Mặc dù nghi thức chính diễn ra vào buổi chiều nhưng ngay từ buổi trưa đã có hàng ngàn thanh niên tập trung thành nhiều nhóm, cởi trần hò hét dưới bãi sông. Trong đó hầu hêt là trai làng. Họ lập hội liên kết bè phái với nhau để làm sao mang may mắn về cho làng mình. Thế là các nhóm nhào vào tranh cướp, giẫm đạp lên nhau không khác gì một đám cướp với những tay xâm trổ đầy mình. Cảnh hỗn loạn xẩy ra như một bài chiến trường thời trung cổ.

Ai nắm được quả cầu son trong tay ngay lập tức trở thành mục tiêu của đối thủ. Một số thanh niên còn đấm túi bụi vào những người phía dưới đang giữ quả phết. Cứ mỗi khoảng 10 phút lại có hàng loạt trai làng nằm vật ra đất vì kiệt sức.

Ở nhiều nơi khác cũng vậy.

Chẳng phải chỉ có ở đền Trần và ở "lễ hội cướp phết" mà ở nhiều ngôi chùa, khi mùa Tết tới, nhà chùa thức thời thương mại, tổ chức luôn cả quầy gieo quẻ, quầy bói, quầy cúng sao, quầy đọc lá số, dịch vụ nào cũng tiền bạc đâu ra đấy. Trong khi đó, trong Phật giáo thuần thành, không có hoạt động nào có thể... đoán trước tương lai được cả.

"Ông Lợn" bị đao phủ chém trước mặt đám đông kể cả trẻ em.

Tôi chỉ tường trình với bạn đọc hai nơi tưởng niệm anh hùng thành nơi "cướp cạn" là bạn có thể hình dung ra những nơi khác như thế nào.

Tiếc rằng trang báo có hạn nên tôi chưa thể kể hết những lễ hội kỳ quái khác nữa như "Lễ hội chém lợn" ở Bắc Ninh làm máu tươi đẫm sân đình trước mặt cả đám trẻ con. Có hai tay đao phủ kề 2 cây đao sáng loáng vào cổ 2 "ông Lợn" trước sân đình Thượng, phường Khắc Niệm, thành phố Bắc Ninh, người ta cho đó là lễ hội truyền thống đầu năm. Chẳng hiểu cái thứ truyền thống đó là gì? Mê tín quái gở!

Bạn hãy thử nhẩm tính các lễ hội đó ngốn hết bao nhiêu tiền của, công sức, ngày giờ của người dân? Chơi sang một lúc rồi lại trở về cuốc sống nghèo khó. Các quan chơi sang, dân ngước lên nhìn thèm quá nên cũng cố gắng xin được giàu sang như quan. Bao giờ VN mới ngóc đầu lên được!

Văn Quang

Viết từ Sài Gòn ngày 29.02.2016

Nhật Ký Biển Đông: Sóng Nổi Lên Rồi!

Nhật Ký Biển Đông: Sóng Nổi Lên Rồi!

Nhật Ký Biển Đông hai tuần cuối Tháng Hai ghi nhận những chuyển biến quan trọng như sau:

Tình hình thế giới:

- The Washington Post ngày 15/2/2016: "Đại Sứ Hoa Kỳ tại Lỗ Ma Ni phụ họa thêm vào những lời chỉ trích dự luật chống phỉ báng khi nói rằng tự do ngôn luận là nền tảng của một xã hội dân chủ. Nghị Viện Lỗ Ma Ni chuẩn bị bỏ phiếu về dự luật hiện đang gây tranh cãi, bị chỉ trích rộng rãi vì nó tiềm tàng hạn chế tự do ngôn luận tại quốc gia trước đây theo Chủ Nghĩa Cộng Sản." Còn Ô. Tướng Prayut Chan-ocha của Thái Lan thì nói với báo chí rằng, "Chúng tôi không buộc quý vị phải khen ngợi chính phủ, nhưng yêu cầu quý vị phải nói lên sự thực, cái tốt lẫn cái xấu của chính phủ. Chỉ nói những cái xấu là bất công và phá hoại." Và cuối cùng thì báo chí Thái Lan vốn nổi tiếng là được tự do ăn nói, nay im re.

Luật Trời muôn đời vẫn đúng, cũng như một vị thiền sư  nói, "Thuốc nào cũng là thuốc độc." Thuốc bổ uống nhiều quá cũng chết. Thuốc tê/mê giúp người ta không đau khi giải phẫu, trích nhiều quá thì "đi luôn". Thuốc giảm đau, uống nhiều quá thì "trụy tim" giống như ca sĩ Michael Jackson…và nhiều người mẫu, ca sĩ, tài tử khác chết vì uống quá nhiều thuốc giảm thống (pain killer). Thuốc ngủ uống nhiều quá thì "ngủ luôn".

Tự do ngôn luận rất quý khi nó dùng để nói lên sự thật, tố cáo tội ác, trình bày điều oan ức, đóng góp tốt lành cho xã hội, tố cáo cái xấu xa, bịp bợm, cái sai trái của cơ quan công quyền, của các tổ chức kinh doanh, đảng phái, kể cả tôn giáo cùng sự gian trá của tryền thông. Nhưng nó sẽ là thảm họa khi dùng để bôi lọ, nói xấu, phỉ báng, ngụy tạo tin tức hình ảnh, gây chia rẽ, lật đổ, bạo loạn, tuyên truyền cho điều dâm ô, bạo lực... Muốn tránh mặt xấu của "tự do ngôn luận" thì dân trí phải thật cao và một hệ thống luật pháp thật nghiêm minh và theo đúng tinh thần "công bằng và quân bình" (Fair and Balance). Thí dụ, trong một chương trình bình luận, nếu mời một diễn giả "chống Đảng Cộng Hòa" thì phải mời một diễn giả "bênh Đảng Cộng Hòa" cho quân bình. Chỉ mời các diễn giả nói "một chiều", "một giọng" thì nhàm chán và buổi phỏng vấn đó là cuộc "đấu tố" hoặc "bốc thơm" chứ không phải trình bày sự thật.  Truyền thông một chiều ở bất cứ nơi nào trên thế giới này cũng giống như công tố viên kết tội, ông tòa tuyên án mà không có luật sự biện hộ. Truyền thông một chiều làm mê muội quần chúng. Truyền thông quá tự do làm xã hội chia rẽ, hỗn loạn rồi đi đến cá nhân phóng túng. Chủ nghĩa cá nhân phóng túng cũng nguy hiểm như chủ nghĩa cực đoan. Cho nên Đạo Trời là trung đạo, trung dung, vừa vừa phai phải.

- Reuters ngày 17/2/2016: "Bà Merkel nói trong một cuộc họp của nhóm nghị sĩ của Đảng Dân Chủ Thiên Chúa Giáo nói rằng bà có thể ngày hôm nay hay ngày mai tháo gỡ lệnh cấm vận áp đặt lên Nga do vai trò của Nga tại Ukraine và việc thôn tính Crimea. Tuy nhiên quyết định này còn tùy thuộc vào sự kiện thực tế là vùng đông Ukraina hiện do phe ly khai kiểm soát chưa ổn định đâu vào đó."

- The People ngày 17/2/2016: "Theo tường trình của BCC địa phương, Chris Marquez - cựu chiến binh Hoa Kỳ được khen thưởng, từng phục vụ trong quân đội và chiến trường Iraq, nói là bị một nhóm thiếu niên chế riễu rồi tấn công ông ta tại tiệm McDolnals bắc Hoa Thịnh Đốn và hỏi rằng "Liệu mạng sống của người Da Đen có đáng kể không? " Nếu sự kiện có thật, thì đây là chuyện đáng buồn cho nước Mỹ.

Đúng là, trong cuộc tranh cử tổng thống Hoa Kỳ, chuyện gì cũng có thể xảy ra. Ô. Donal Trump-một người chưa hề tham gia chính trường, ăn nói không kiêng nể ai, các phát biểu đều gây tranh cãi, thế mà cho tới giờ này đã đánh bại các đối thủ chuyên nghiệp vốn là các thống đốc tiểu bang và thượng nghị sĩ liên bang. The Politico ngày 24/2/2016, Noam Chomsky – nhà trí thức, giáo sư tại MIT (Massachusetts Institute of Technology) cho rằng sở dĩ Ô. Trump thành công là vì tâm lý sợ hãi và đổ vỡ của xã hội, họ không biết nương tựa vào đâu, là nạn nhân của thế lực cường quyền mà họ không hiểu và không thể ảnh hưởng được." (MIT professor and intellectual Noam Chomsky attributes Donald Trump's success in the Republican presidential primary to "fear" and a "breakdown of society. People feel isolated, helpless, victim of powerful forces that they do not understand and cannot influence.)

- AFP ngày 17/2/2016, "Tổi thiểu 28 người chết, 61 bị thương trong một cuộc tấn công bằng bom xe giữa thủ đô Ankara nhắm vào một đoàn xe nhà binh. Cuộc tấn công đẫm máu này là chuỗi tấn công tại Thổ Nhĩ Kỳ do nhóm thánh chiến (Jihadist) nhưng cũng do nhóm chiến binh đòi tự trị người Kurd thực hiện. Tiếng nổ lớn tới nỗi toàn thành phố có thể nghe thấy. Cuộc tấn công xảy ra khi đoàn xe ngừng tại đèn xanh đèn đỏ. Thủ Tướng Ahmet Davutoglu đã ngưng chuyến công du tới Brussels khi được báo cáo tin này. Còn Tổng Thống Erdogan nói rằng, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không ngần ngại sử dụng quyền tự vệ bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu và trong mọi tình thế." Thủ tướng Thổ cho biết đã bắt giữ một nghi can có liên quan đến tổ chức người Kurd đòi ly khai. Thế nhưng lực lượng Syrian Kurdish đã phủ nhận việc đứng đằng sau vụ đánh bom. Hoa Kỳ cũng như NATO cũng nghi ngờ về cáo buộc của Tổng Thống Erdogan nói rằng chính lực lượng Kurd ở Syria đã dùng vũ khí của Mỹ để thực hiện vụ đánh bom. Tin mới nhất cho biết nhóm Kurdistan Freedom Falcons có căn cứ ở Thổ xác nhận đã thực hiện vụ đánh bom để trả thù việc Thổ tiến hành những cuộc hành quân vào khu vực người Kurd tại đông nam Thổ Nhĩ Kỳ.

- Popular Mechanics ngày 17/2/2016: "Cơ quan truyền thông của chính phủ Nga cho biết công ty Specialized Tactical Systems đã sáng chế ra một dụng cụ chống bắn tỉa (anti-sniper device).Cấu trúc của nó giống như chiếc ống nhòm, gắn trên một càng ba chân, nói là có thể khám phá kẻ bắn tỉa ở cách xa 2.5 km. Một khi khám phá ra kẻ bắn tỉa, máy sẽ phóng ra tia la-de (laser) làm mù mắt xạ thủ." Với sự phát minh này, các chuyên viên bắn tỉa phải coi chừng kẻo… không còn mắt để nhìn đời.

- Yahoo News ngày 17/2/2016: "Ô. Donald Trump bác bỏ nhận xét của Ô. Obama cho rằng ông thiếu đứng đắn cho nên không thể làm tổng thống được và tấn công lại bằng cách nói rằng Ô. Obama đã hoàn thành nhiệm vụ tổng thống giống như đồ chết tiệt/một cách đáng khinh. (such a lousy job as president).

- Reuters ngày 18/2/2016: "Cuộc chạy đua để được đảng đề cử của Cộng Hòa bước vào khúc quanh kỳ lạ khi Ô. Donald Trump – người đang dẫn đầu, cực lực đả kich Giáo Hoàng Francis sau khi Giáo Hoàng cho rằng tỷ phú về ngành địa ốc này "không phải người Thiên Chúa Giáo" vì ông ta hứa sẽ trục xuất những di dân bất hợp pháp và xây bức tường dọc theo biên giới Mỹ-Mễ Tây Cơ. Đứng trên sân khấu tập họp tranh cử tại Kiawah, South Carolina Ô. Trump xác định mình là "Thiên Chúa Giáo" và gọi Giáo Hoàng Francis là "nhục nhã" khi đặt nghi vấn về tôn giáo của ông. Giáo Hoàng đưa ra lời tuyên bố này trên chuyến bay trở về Rome sau gần một tuần lễ thăm viếng Mễ Tây Cơ." (The race for the Republican presidential nomination took an odd turn Wednesday as frontrunner Donald Trump publicly trashed Pope Francis after the pontiff suggested the real estate mogul "is not Christian" because of his pledge to deport undocumented immigrants and build a wall along the U.S. border with Mexico. Taking the stage at a rally here, Trump reiterated his Christian faith and called Pope Francis "disgraceful" for questioning it. Pope Francis said when a reporter asked him about Trump on the papal airliner as he returned to Rome after a nearly weeklong visit to Mexico.) Vào ngày 19/2/2016, phát ngôn viên của Giáo Hoàng đã đưa ra lời cải chính như sau, "Giáo Hoàng không có ý định tấn công Ô. Donald Trump- một ứng cử viên tổng thống và cũng không muốn gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử khi nói rằng những ai chủ trương xây tường không phải là người Thiên Chúa Giáo." (AP. A spokesman for Pope Francis insisted Friday the pontiff was "in no way" launching an attack on Donald Trump, a U.S. presidential candidate, nor was he trying to sway voters by declaring someone who advocates building walls isn't Christian.)

Đúng là, trong cuộc tranh cử tổng thống Hoa Kỳ, chuyện gì cũng có thể xảy ra. Ô. Donal Trump-một người chưa hề tham gia chính trường, ăn nói không kiêng nể ai, các phát biểu đều gây tranh cãi, thế mà cho tới giờ này đã đánh bại các đối thủ chuyên nghiệp vốn là các thống đốc tiểu bang và thượng nghị sĩ liên bang.

The Politico ngày 24/2/2016, Noam Chomsky – nhà trí thức, giáo sư tại MIT (Massachusetts Institute of Technology) cho rằng sở dĩ Ô. Trump thành công là vì tâm lý sợ hãi và đổ vỡ của xã hội, họ không biết nương tựa vào đâu, là nạn nhân của thế lực cường quyền mà họ không hiểu và không thể ảnh hưởng được." (MIT professor and intellectual Noam Chomsky attributes Donald Trump's success in the Republican presidential primary to "fear" and a "breakdown of society. People feel isolated, helpless, victim of powerful forces that they do not understand and cannot influence.)

- AFP/Reuters ngày 19/2/2016: "Hoa Kỳ không kích một trại huấn luyện của nhóm Nhà Nước Hồi Giáo tại Sabratha thuộc vùng duyên hải Libya, giết chết khoảng 41 người, có thể là đầu não cao cấp của tổ chức đánh bom tại Tunisia trước đây. Cuộc không kích nhắm vào một ngôi nhà ở khu dân cư."

- The Boston Globe ngày 19/2/2016: Trong lúc Mỹ, Âu Châu, Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia ra sức cứu vãn sự xụp đổ của Aleppo- thủ đô trong thực tế của phiến quân, Boston Globe đi một bài báo nhan đề "Truyền thông đã hướng dẫn sai lạc quần chúng về Syria" (The media is misleading the public on Syria) trong đó nói rằng, "Tường trình về cuộc chiến Syria sẽ được nhớ mãi như một điều tủi hổ nhất trong lịch sử báo chí Hoa Kỳ. Báo cáo về cuộc chém giết tại thành phố cổ Aleppo là lý do sau cùng nói lên tại sao. Trong ba năm, nhóm chiến binh hung bạo đã điều khiển thành phố này. Họ cai trị với áp bức. Họ dán bích chương cảnh cáo người dân, 'Không được đưa con tới trường. Nếu đưa con tới trường, chúng tôi sẽ tịch thu túi đeo vai của chúng nó và quý vị sẽ lãnh cỗ quan tài.' Họ phá hủy các nhà máy, hy vọng rằng công nhân thất nghiệp không còn đường nào khác là trở thành chiến binh. Họ xếp các máy móc ăn cắp được chở sang Thổ Nhĩ Kỳ để bán. Tháng này, người dân Aleppo cuối cùng đã nhìn thấy ánh sáng hy vọng. Quân đội Syria và đồng minh đã đẩy nhóm chiến binh này ra khỏi thành phố."

- Newsweek ngày 18/2/2016: "Những cuộc không kích của Hoa Kỳ tại A Phú Hãn đang giết hại thường dân với tỷ lệ cao nhất trong bảy năm." (U.S. AIRSTRIKES IN AFGHANISTAN ARE KILLING CIVILIANS AT GREATEST RATE IN SEVEN YEARS)

- CNS News ngày 19/2/2016: "Theo Bộ Trưởng Quốc Phòng Ashton Carter, rất nhiều lính Mỹ và vũ khí nặng sẽ được triển khai tại Đông Âu trong những năm tới. Ô. Carter nói rằng sau khi Liên Bang Sô-viết xụp đổ, trong nhiều năm Hoa Kỳ không nghĩ rằng Nga sẽ trở thành đối thủ. Nhưng nay thì tình thế đã thay đổi kể từ năm 2014."  Rõ ràng Chiến Tranh Lạnh Nga-Mỹ đã trở lại trong bối cảnh mới của tình hình thế giới.

- The Daily Beast ngày 22/2/2016 : "Kỷ niệm hai năm cách mạng Maidan chống Nga để ngả theo Âu Châu có nghĩa là tưởng nhớ các nạn nhân, đặt vòng hoa chung quanh Quảng Trường Maidan, thắp nến, tưởng nhớ tới những người đã chết mà ngày nay được gọi là Heavenly Hundred. Nhưng vào ngày 22/2/2016 cuộc tập họp diễn ra cùng với những dòng chữ xấu, tủi nhục nhớ tới cái gọi là The Revolution of Dignity (Cuộc Cách Mạng của Nhân Cách). Một số người quốc gia cực đoan, mặc binh phục, một số đeo mặt nạ, chiếm quảng trường và kêu gào một cuộc cách mạng mới" mà The Daily Beast đã đặt tiêu đề cho bài báo, "Tình thế trở nên tệ hại khi các người biểu tình đòi một cuộc cách mạng mới cho Ukraina" (Things Get Ugly as Protesters Call for a New Ukraine Revolution).

Thật tức cười! Cách mạng là lật đổ một chế độ xấu hầu thiết lập một chế độ tốt đẹp hơn, nhưng tình thế lại trở nên tồi tệ hơn cho nên lại đòi hỏi cách mạng để lật đổ "cách mạng"! Nguyên do "Cách Mạng Maidan" không do thao thức của quần chúng mà do các thế lực Phương Tây đạo diễn một cuộc đảo chính để biến Ukraine thành mũi nhọn tấn công Nga trong khi Ukraine đang yên bình trong thế phi liên kết. "Cách mạng Maidan" chỉ đem lại tại họa cho Ukraine : mất Crimea, vùng Donbas tách ra, chính trị hỗn loạn, tham nhũng, bè phái, kinh tế xụp đổ, đất nước tan nát. Đã hai năm rồi, không có cách nào cứu vãn Ukraina, ngoại trừ một cuộc đảo chính quân sự, dùng bàn tay sắt để thiết lập một chế độ trung lập giống như Nam Tư năm xưa để ổn định tình hình rồi từ đó phát triển bằng cách vừa hợp tác với Âu Châu, vừa hợp tác với Nga để giữ thế cần bằng chính trị. Cũng giống như Thái Lan, phe Áo Đỏ và Áo Vàng liên tục xuống đường làm tê liệt đất nước, khiến quân đội đứng lên lật đổ chế độ, thiết lập "bàn tay sắt" và đất nước Thái Lan giờ đây…êm ru.

- UPI ngày 23/2/2016: "Tối thiểu 23 binh sĩ và chiến binh Hồi Giáo đã chết trong ba ngày đụng độ tại nam Phi Luật Tân. Cuộc giao tranh diễn ra khi một nhóm khoảng 40 chiến binh tấn công một toán nhỏ của Tiểu Đoàn 51 Bộ Binh chính phủ ở Tỉnh Lanao del Sur khiến khoảng 20,000 người đã phải rời bỏ nhà cửa.

- AFP ngày 25/2/2016: "Tòa Bạch Ốc cho biết, Hoa Kỳ và Trung Quốc đã đồng ý về một nghị quyết của Liên Hiệp Quốc liên quan đến việc "khiêu khích hạt nhân" của Bắc Hàn mà các nhà ngoại giao nói rằng bao gồm những cấm vận mới sẽ đưa ra Hội Đồng Bảo An biểu quyết sớm." Điều này cho thấy, dù cùng chủ nghĩa, cùng thể chế chính trị, dù là đồng minh, không phải lúc nào cũng đồng ý với nhau 100%. Khoảng 4000 lính Mỹ từ căn cứ Fort Hood, Texas  đã tới Nam Hàn để bảo vệ vùng biên giới với Bắc Hàn.

- Reuters ngày 26/2/2016: "Nghị Viện Âu Châu kêu gọi Liên Hiệp Âu Châu áp đặt cấm vận vũ khi lên Ả Rập Sê-út và nói rằng Anh, Pháp và các quốc gia Âu Châu khác không nên bán vũ khí cho quốc gia bị cáo buộc giết hại thường dân ở Yemen." Nghị quyết không có tính cưỡng hành.

- Washington Post ngày 27/2/2016: "Một tòa án ở Ả Rập Sê-út đã tuyên án 10 năm tù và phạt 2000 roi một người đã đưa lên trang Twitter quan điểm vô thần phủ nhận sự hiện hữu của Thượng Đế."

- Fox News ngày 27/2/2016: "Đụng đổ xảy ra tại thành phố Diyarbakir ở đông nam Thổ Nhĩ Kỳ mà người Kurd chiếm đa số. Những người biểu tinh đã xuống đường để đòi hỏi chính phủ chấm dứt những cuộc hành quân và áp đặt lệnh giới nghiêm 24/24 lên những khu vục của thành phố lịch sử này từ Tháng 12. Lực lượng an ninh đã phải dùng hơi cay và súng bắn nước để phân tán đám biểu tình."

- NBC ngày 27/2/2016: "Cảnh sát đang điều tra một vụ giết ba thanh niên Hồi Giáo theo kiểu hành quyết tại Tiểu Bang Indiana."

Tình hình Syria:

- AFP ngày 15/2/2016: "Tổng Thống Putin và Tổng Thống Obama đã nói chuyện thẳng thắn với nhau về vấn đề Syria giữa lúc Hoa Kỳ quan tâm về việc Thổ Nhĩ Kỳ pháo kích vào nhóm chiến binh người Kurd ở Syria vài ngày trước khi lệnh ngưng bắn có hiệu lực." Cũng theo AFP cùng ngày, Thủ Tướng Ahmet Davutoglu của Thổ Nhĩ Kỳ nói rắng sẽ không cho phép Thị Trấn Azar nằm phía bên kia biên giới Thổ lọt vào tay chiến binh người Kurd."

- Reuters ngày 15/2/2016: "Tổng Thống Assad thách thức cuộc ngưng bắn khi nói rằng, "Ngưng bắn không thể áp dụng cho một quốc gia đối đầu với quân khủng bố." Và theo AP ông cũng cảnh cáo Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập Sê-út là cuộc tiến quân vào Syria sẽ tác động toàn cầu (global repercussions).

- Trang Tin Flightradar24 ngày 16/2/2016: Nga đã gửi máy máy bay Tu-214R để do thám, theo dõi mọi chuyển động của bộ binh dưới đất, thu các tín hiệu radar tầm xa của các máy bay và các phương tiện vô tuyến của đối phương, đồng thời có khả năng nghe lén các cuộc điện thoại di động và vệ tinh để chuẩn bị đối phó với cuộc tiến quân của Ả Rập Sê-út và Thổ Nhĩ Kỳ vào Syria.

- Reuters ngày 17/2/2016: "Cuộc tiến quân mau lẹ của các chiến binh người Kurd tại bắc Syria được Nga yểm trợ qua các cuộc không kích, đã chiếm được vùng đất biên giới khiến Thổ tức giận và đe dọa tách khỏi đồng minh NATO. Hoa Thịnh Đốn từ lâu coi Đảng Liên Minh Dân Chủ Syira (Syrian Kurdish Democratic Union Party/PYD) và đồng minh YPG là cơ hội tốt để chiến đấu chống lại Nhà Nước Hồi Giáo khiến gây phiền phức cho Thổ Nhĩ Kỳ vốn coi đây là những tổ chức khủng bố, gây bất ổn lớn hơn trong cộng đồng người Kurd tại Thổ Nhĩ Kỳ. Lợi dụng những cuộc tấn công của quân chính phủ, các chiến binh người Kurd chiếm luôn những vùng đất của phe nổi dậy do Mỹ/Thổ/ Ả Rập Sê-út hỗ trợ." Ngày 17/2/ Fox News đưa tin dù bị cả thế giới thúc giục, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ vẫn từ chối ngưng các cuộc pháo kích vào lực lượng người Kurd ở biên giới Syria-Thổ Nhĩ Kỳ."

- Bloomberg News ngày 18/2/2016: "Đại diện Nhóm Syria Kurdish tại Mạc Tư Khoa, trong một cuộc phỏng vấn vào ngày 17/2/2016 nói rằng Nga đã hứa bảo vệ họ, nếu Thổ tiến quân vào Syria thì sẽ nổ ra một cuộc đại chiến với Nga."

- The Boston Globe ngày 19/2/2016: Trong lúc Mỹ, Âu Châu, Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia ra sức cứu vãn sự xụp đổ của Aleppo- thủ đô trong thực tế của phiến quân, Boston Globe đi một bài báo nhan đề "Truyền thông đã hướng dẫn sai lạc quần chúng về Syria" (The media is misleading the public on Syria) trong đó nói rằng, "Tường trình về cuộc chiến Syria sẽ được nhớ mãi như một điều tủi hổ nhất trong lịch sử báo chí Hoa Kỳ. Báo cáo về cuộc chém giết tại thành phố cổ Aleppo là lý do sau cùng nói lên tại sao. Trong ba năm, nhóm chiến binh hung bạo đã điều khiển thành phố này. Họ cai trị với áp bức. Họ dán bích chương cảnh cáo người dân, 'Không được đưa con tới trường. Nếu đưa con tới trường, chúng tôi sẽ tịch thu túi đeo vai của chúng nó và quý vị sẽ lãnh cỗ quan tài.' Họ phá hủy các nhà máy, hy vọng rằng công nhân thất nghiệp không còn đường nào khác là trở thành chiến binh. Họ xếp các máy móc ăn cắp được chở sang Thổ Nhĩ Kỳ để bán. Tháng này, người dân Aleppo cuối cùng đã nhìn thấy ánh sáng hy vọng. Quân đội Syria và đồng minh đã đẩy nhóm chiến binh này ra khỏi thành phố."

- AP ngày 19/2/2016: "Nga kêu gọi một phiên họp khẩn cấp của Hội Đồng Bảo An LHQ để thảo luận về tinh hình tồi tệ tại biên giới Syria-Thổ và việc Thổ dự định đem quân vào Syria. Trên trang điện tử của bộ ngoại giao cho biết Nga sẽ đệ trình một bản dự thảo nghị quyết kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ ngưng bất cứ hành động nào xâm phạm chủ quyền và lãnh thổ của Syria. Hôm nay, quân đội Thổ đẩy mạnh chiến dịch pháo kích vào lực lượng người Kurd được Hoa Kỳ hỗ trợ." Theo AFP cùng ngày, Tổng Thống Pháp Hollande cảnh cáo việc Thổ Nhĩ Kỳ leo thang can thiệp vào cuộc xung đột tại Syria tạo nguy cơ chiến tranh Thổ -Nga nhưng bác bỏ đề nghị của Nga.

- Reuters ngày 20/2/2016: "Thủ Tướng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu kêu gọi Hoa Kỳ hỗ trợ Thổ vô điều kiện trong cuộc chiến chống lại lực lượng Syria Kurd (YPG), minh họa rõ nét căng thẳng gia tăng giữa Ankara và Hoa Thịnh Đốn."

- Reuters ngày 20/2/2016: "Vào ngày hôm nay, quân đội Syria và đồng minh, hỗ trợ bởi những cuộc không kích của Nga đã chiếm lại 18 làng từ tay Nhà Nước Hồi Giáo tại phía đông của Tỉnh Aleppo và nhắm tới Raqqa- thủ đô của Nhà Nước Hồi Giáo."

- NewsMax ngày 21/2/2016: "Ngoại Trưởng John Kerry sáng nay nói chuyện với Ngoại Trưởng Lavrov, cho biết Nga và Mỹ đã đồng ý về một "thỏa hiệp tạm thời" cho cuộc xung đột Syria sẽ có hiệu lực vào vài ngày sắp tới. Ô. John Kerry không nói rõ chi tiết của thỏa hiệp vì hai bên còn phải tham khảo. Ô. John Kerry nói rằng Tổng Thống Obama và Tổng Thống Putin cần nói chuyện với nhau, sau đó việc thi hành thỏa hiệp có thể bắt đầu." Vào ngày 22/2/2016 Sputnik News cho biết, "Việc ngừng bắn giữa lực lượng của chính phủ Syria và các nhóm vũ trang đối lập cần bắt đầu từ ngày 27/2/2016, thỏa thuận này sẽ không áp dụng cho nhóm "Nhà Nước Hồi Giáo" (IS - bị cấm ở Nga), "Dzhebhat An-Nusra" và những nhóm khủng bố khác mà Liên Hiệp Quốc đã xác định. Tổng Thống Nga Vladimir Putin nói rằng ông và Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama đã phê duyệt quyết định này."

Chưa biết nội dung thỏa hiệp như thế nào nhưng dù sao đây cũng là dấu hiệu đáng mừng. Chính phủ Syria và phe phiến quân tập họp trong tổ chức High Negotiation Committee (HNC) cũng đã hứa tuân thủ thỏa hiệp ngừng bắn. Trong khi đó Tổng Thống Assad kêu gọi một cuộc bầu cử vào Tháng Tư vì quốc hội sẽ mãn nhiệm kỳ vào Tháng Năm. Thế nhưng tình hình không "xuôi chèo mát mái" như người ta tưởng. Trong khi thỏa hiệp chưa tiến hành, Thứ trướng ngoại giao Nga lên tiếng lo ngại về một "Kế Hoạch B" của Mỹ một khi thỏa hiệp ngưng bắn thất bại vì Nga chưa hề biết về kế "Kế Hoạc B" này. (Russia is concerned by U.S. statements about a "Plan B" for Syria if a proposed ceasefire fails, Russian Deputy Foreign Minister Mikhail Bogdanov said on Thursday, the TASS news agency reported. "U.S. statements on the availability of some Plan B give rise to concern. We know nothing about it," Bogdanov was cited as saying.) AFP ngày 25/2/2016 cho biết Liên Hiệp Quốc đã tiến hành đợt thả dù tiếp tế đầu tiên cho Deir Ezzor miền đông Syria.

Cũng theo AFP, quân chính phủ đã tái chiếm một thị trấn chiến lược của nhóm Nhà Nước Hồi Giáo, dọn đường cho việc khai thông trục lộ giao thông duy nhất tới Aleppo.

- AFP ngày 27/2/2016: "Vào ngày Thứ Bảy, tiếng súng im bặt khắp Syria sau khi thỏa hiệp có tính cách lịch sử do Liên Hiệp Quốc hỗ trợ có hiệu lực và đây là cuộc ngưng bắn quan trọng của cuộc chiến kéo dài đã 5 năm khiến hơn 270,000 người chết. Nhóm Quan Sát Nhân Quyền cho biết yên tĩnh trở lại cho phía bắc của Tỉnh Latakia, các tỉnh Homs và Hama ở miền trung. Máy bay của Nga đã nằm ụ ở phi trường và không thực hiện bất cứ cuộc oanh kích nào." Tin tức ngày 28/2/2016 cho biết tất cả các bên như Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia, Syria, phiến quân đều tố cáo nhau vi phạm thỏa hiệp ngưng bắn. Tuy nhiên cuộc ngưng bắn không đến nỗi bị phá hủy hoàn toàn.  

Tình hình Biển Đông:

- AP ngày 15/2/2016: " Tổng Thống Obama tiếp đón các vị nguyên thủ các quốc gia Đông Nam Á tại hội nghị thượng đỉnh chưa từng có trước đây trong lúc Hoa Kỳ mong muốn gia tăng mối liên hệ với những nền kinh tế đang phát triển nhanh ở khu vực. Nhưng một quốc gia không được mời- đó là ông bạn láng giềng Trung Quốc- sẽ cố nhịn không nói ra  trong lúc các nhà lãnh đạo đang phải đối đầu với những tranh chấp lãnh thổ rất nhạy cảm." Theo Reuters, các nhà lãnh đạo nhắm tăng cường thương mại, tìm kiếm một lập trường chung  về vấn đề Biển Đông mà Tòa Bạch Ốc hy vọng sẽ củng cố vị trí ảnh hưởng của Hoa Kỳ trong vùng. Thách thức của hội nghị là làm sao để tất cả các quốc gia đồng ý về một tuyên bố mạnh mẽ trước vấn đề này, trong lúc Trung Quốc đang tạo áp lực lên các quốc gia như Cambodia và Lào để không ký vào văn bản này."

Trong cuộc gặp gỡ bên lề hội nghị với Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng, Tổng Thống Obama cho biết ông đã nhận lời mời đến thăm Việt Nam vào Tháng Năm khi ông đến Nhật Bản dự Hội Nghị Thượng Đỉnh G-7.

Theo Reuters ngày 15/2/2016, " Trong cuộc họp thượng đỉnh, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng  đề nghị Tổng Thống Obama là Hoa Thịnh Đốn nên nói mạnh hơn và có những hành động thực tế và hữu hiệu hơn trong vấn đề Biển Đông và điều đó chắc chắn sẽ chọc giận Trung Quốc." (During a summit of Southeast Asian countries in California on Monday, premier Nguyen Tan Dung suggested to U.S. President Barack Obama that Washington uses a stronger voice and "more practical and more efficient actions", in comments likely to rile China.)Tử những lời phát biểu của Ô. Nguyễn Tấn Dũng chúng ta thấy:

- Việt Nam coi Hoa Kỳ là nhân tố tạo ổn định và phát triển cho toàn khu vực cho dù ngày hôm nay Trung Quốc đang trở thành siêu cường về kinh tế và là láng giềng khổng lồ.

- Việt Nam mong muốn trở thành "gạch nối" giữa Hoa Kỳ và ASEAN trong công cuộc phát triển thương mại.

- Việt Nam mong muốn Hoa Kỳ làm mạnh hơn nữa ở Biển Đông.

Thế nhưng chúng ta không thể mong đợi một ngôn ngữ, lập trường cứng rắn đối đầu trực tiếp với Trung Quốc tại hội nghị này mà Bản Tuyên Bố Chung đã phản ảnh điều đó. Lý do, Hoa Kỳ đang là hợp tác chiến lược với Hoa Lục về mọi mặt mà thương mại song phương đang là mạng sống của nền kinh tế Hoa Kỳ. Hơn thế nữa, đây chưa phải là lúc đối đầu trực tiếp với Hoa Lục trong khi Hoa Kỳ đang phải đối phó với hàng loạt những vấn đề khẩn cấp ở Trung Đông và cuộc Chiến Tranh Lạnh với Nga và trong tương lai gần là sự "trỗi dậy" của Ba Tư, cộng thêm cái ung nhọt "Bắc Hàn". Nhưng dù sao đi nữa, Thượng Đỉnh ASEAN-Hoa Kỳ tại Sunnylands cho thấy Mỹ quyết tâm trở lại Á Châu mà Đông Nam Á là chìa khóa để kiềm chế Hoa Lục, trước mắt cũng như lâu dài.

Các quốc gia Đông Nam Á cần sự hiện diện và hỗ trợ của Mỹ ở một mức độ nào đó nhưng không gây tổn thương hay thù nghịch trong quan hệ với Hoa Lục bởi vì "Nước xa không cứu được lửa gần" và không quốc gia Đông Nam Á nào muốn trở thành kẻ thù của Hoa Lục. Đó là thế cân bằng và khó khăn của ASEAN.

- AFP ngày 19/2/2016: "Việt Nam quyết liệt phản đối Trung Quốc đã triển khai hỏa tiễn tại vùng đảo tranh chấp và nói rằng Trung Quốc đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam trong lúc quốc tế lên tiếng chỉ trích việc hiển nhiên quân sự hóa vùng đảo tranh chấp này."Vietnam on Friday hit out at China's deployment of missiles on a disputed island chain, saying Beijing had "seriously violated" its sovereignty as international censure mounted over the apparent militarisation of the hotly-contested zone.) Theo Washington Post ngày 23/2/2016, Trung Quốc đã cho xây một đài kiếm soát (radar) cực mạnh để phát hiện các máy bay tàng hình trên các hòn đảo tân tạo để kiểm soát mọi hoạt động trên Biển Đông.

Theo ý tôi, sau khi phán quyết của Tòa Án Trọng Tài về Luật Biển ra đời, Hoa Kỳ nên thành lập một lực lượng hải quân đa phương hay quốc tế bao gồm Ấn Độ, Úc Châu, Nhật Bản, Phi Luật Tân kéo tới Biển Đông, nói là để thi hành phán quyết. Trước tình thế đó, Hoa Lục chỉ có hai lựa chọn- một là mở cuộc chiến tranh tổng lực với Hoa Kỳ- hai là nhượng bộ - tức không lấn chiếm thêm hay biến cải các bãi đá ngầm nữa. Nếu tình thế cực kỳ hiểm nguy xảy ra, Việt Nam có thể liều lĩnh chọn lựa giải pháp cho phép tàu chiến Hoa Kỳ, Nhật Bản, Ấn Độ, Úc Châu ra vào hoặc trú đóng trong một thời hạn nhất định theo kiểu luân phiên tại các hòn đào lớn hiện do Việt Nam quản trị tại Trường Sa.

- AP (Vạn Tượng) ngày 27/2/2016: "Ngoại trưởng của 10 quốc gia Đông Nam Á họp tại Vạn Tượng, Lào đã hết sức lo ngại về những diễn biến mới tại Biển Đông và sẽ tìm cách gặp gỡ Hoa Lục đề thảo luận về việc này."

Nhận Định:

Qua Thượng Đỉnh ASEAN-Mỹ Sunnylands, Hoa Kỳ muốn liên kết với các quốc gia Đông Nam Á để đối đầu với Hoa Lục trong chính sách "Xoay Trục" sau đổi thành "Tái Cân Bằng Lực Lượng". Chắc chắn Hoa Lục phải thay đổi chiến lược. Một là cứng rắn hơn để các quốc gia Đông Nam Á sợ mà chiều theo. Hai là phải hòa dịu và nhẫn nhục chờ thời cơ sau khi đã gây sóng gió và "thắng lớn" tại Biển Đông qua việc biến cải bảy hòn đảo nhân tạo, thiết lập căn cứ quân sự tại đây. Reuters ngày 18/2/2016 cho biết, "Hoa Kỳ và Liên Hiệp Âu Châu cảnh cáoTrung Quốc cần tuân thủ phán quyết của tòa án quốc tế về tranh chấp chủ quyền với Phi Luật Tân tại Biển Đông, dự trù ban hành vào cuối năm nay." Theo UPI ngày 24/2/2016, người đứng đầu Bộ Tư Lệnh Hải Quân Thái Bình Dương của Hoa Kỳ đã nói với quốc hội rằng việc Trung Quốc nhanh chóng quân sự hóa Biển Đông khiến đe dọa tự do hàng hải thiết yếu cho thương mại toàn cầu.

Trước tình thế rất bất lợi về mặt dư luận và công pháp quốc tế, Hoa Lục đã phản ứng rất mạnh để chống lại kế hoạch liên kết với Đông Nam Á của Hoa Kỳ. Fox News và CNN ngày 24/2/2106 cho biết Trung Quốc đã triển khai hệ thống hỏa tiễn đất- đối-không và đưa phi cơ chiến đấu J-11 and J-7 ra Đảo Phú Lâm- một đảo lớn nhất thuộc Quần Đảo Hoàng Sa sau khi đã mở rộng phi đạo vào năm 2014.

Theo ý tôi, sau khi phán quyết của Tòa Án Trọng Tài về Luật Biển ra đời, Hoa Kỳ nên thành lập một lực lượng hải quân đa phương hay quốc tế bao gồm Ấn Độ, Úc Châu, Nhật Bản, Phi Luật Tân kéo tới Biển Đông, nói là để thi hành phán quyết. Trước tình thế đó, Hoa Lục chỉ có hai lựa chọn- một là mở cuộc chiến tranh tổng lực với Hoa Kỳ- hai là nhượng bộ - tức không lấn chiếm thêm hay biến cải các bãi đá ngầm nữa. Nếu tình thế cực kỳ hiểm nguy xảy ra, Việt Nam có thể liều lĩnh chọn lựa giải pháp cho phép tàu chiến Hoa Kỳ, Nhật Bản, Ấn Độ, Úc Châu ra vào hoặc trú đóng trong một thời hạn nhất định theo kiểu luân phiên tại các hòn đào lớn hiện do Việt Nam quản trị tại Trường Sa.

Hiện nay hải quân Nga và Nhật Bản gần như được ưu tiên ra vào Quân Cảng Cam Ranh nhưng chưa đủ mạnh để ngăn chặn Trung Quốc. Tôi nghĩ, chỉ có giải pháp – một lực lượng hải quân quốc tế trú đóng ngay tại Trường Sa mới có thể ngăn chặn tham vọng của Trung Quốc, trước mắt cũng như lâu dài. Còn Next Big Future thì cho rằng, " Hoa Kỳ cần có một căn cứ quân sự khồng lồ tại Phi Luật Tân để cân bằng phương trình Biển Đông." (Next Big Future: US would need massive military bases in the Philippines to alter South China Sea equation

Trước tình thế biến đổi quá nhanh, các chiến lược gia Việt Nam đang có khuynh hướng "co dãn" chính sách" Ba Không" thành "Ba Không Một Có" để ứng phó với tình hình. Cuộc tập trận hải quân chung với Nhật Bản ngoài khơi Đà Nẵng ngày 18/2/2016 vừa qua cho thấy, đây có thể là khởi đầu của sách lược "Ba Không Một Có" và có thể đi xa hơn nữa. Khi tình hình nguy cấp xảy đến mà không uyển chuyển trong sách lược thì thất bại. Theo Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Trường, nguyên Vụ Trưởng Nghiên Cứu Lịch Sử Ngoại Giao Việt Nam thuộc Bộ Ngoại Giao, "Việt Nam chúng tôi hoàn toàn có quyền sử dụng các phương tiện, công cụ có trong tay, kết hợp sức mạnh của Việt Nam với sức mạnh của thế giới để bảo vệ lợi ích của mình." (tài liệu BBC)

Theo Reuters ngày 18/2/2016,  "Ngoại Trưởng John Kerry nói rằng Hoa Kỳ mong sẽ có những buổi thảo luận rất nghiêm chỉnh (very serious) với Trung Quốc về việc quân sự hóa Biển Đông sau khi có báo cáo là Bắc Kinh đã triển khai hỏa tiễn phòng không tại hòn đảo đang tranh chấp." Trong khi đó theo International Business Times, Hoa Lục nói rằng, "Triển khai hỏa tiễn phòng không tại Đảo Phú Lâm không phải là hành động quân-sự- hóa như Hoa Kỳ tuyên bố; Mà việc Hoa Kỳ tiến hành chiến dịch tự do hàng hải trong vùng là dấu hiệu gây căng thẳng và xâm phạm hải phận của Trung Quốc. Vậy thì triển khai thêm nhiều thiết bị quân sự tại đây là để đối đầu với sự khiêu khích của Hoa Kỳ."

Trước tình hình nghiêm trọng như vậy, ngày 29/2/2016, Ô. Nguyễn Phú Trọng đã gửi Đặc Phái Viên Hoàng Bình Quân- Trưởng Ban Đối Ngoại của Đảng CSVN hội kiến với Ô. Tập Cận Bình mà theo VnExpress,

"Ông Hoàng Bình Quân cũng đề nghị hai bên không tiến hành các hoạt động đơn phương thay đổi nguyên trạng, làm phức tạp, mở rộng tranh chấp; không quân sự hóa; cùng nhau duy trì hòa bình, ổn định trên Biển Đông; giải quyết thỏa đáng những bất đồng bằng các biện pháp hoà bình phù hợp với luật pháp quốc tế và quy tắc ứng xử của khu vực."

Quả thật chưa có một quốc gia nào lại ăn nói ngang ngược, bức hiếp các quốc gia nhỏ và thách thức một siêu cường như Hoa Kỳ. Thủ đoạn quyền biến trước một nguy cơ vốn là tài sản trí tuệ có sẵn trong tổ tiên chúng ta. Chẳng hạn, nếu Tể Tướng Lữ Gia không quyết liệt vung gươm chém Thiếu Quý- Sứ Giả Trung Hoa, Cù Thị và Ai Vương thì làm sao ngăn được âm mưu dâng Nam Việt cho Nhà Hán?

Dàn quân tại Biển Đông là việc Trung Quốc đang làm và sẽ làm mạnh hơn nữa, cho nên chuẩn bị chiến tranh là việc phải tiến hành ngay trong lúc này, nếu không kẻo trễ.

Đào Văn Bình

(California ngày 29/2/2016)